سبدچین هوشمند و سبد پیشنهادی من

سایت سه صفحه برای سبد دارد و هر کدام مخاطب خودش را دارد. «سبد پیشنهادی من» ساده‌ترینشان است و از پرسش‌نامهٔ ریسک تو ساخته می‌شود. «سبدچین هوشمند» ابزار کامل است: یونیورس و سطح ریسک را انتخاب می‌کنی و سبد بهینه می‌گیری. «بهینه‌ساز پیشرفته» همان سبدچین است با انتخاب دستی روش، بک‌تست و شبیه‌سازی.

کدام صفحه برای من است؟

ورودی‌های سبدچین یعنی چه؟

دو انتخاب اصلی داری و یک انتخاب اختیاری:

• یونیورس: از کدام بازارها سبد ساخته شود. گزینه‌ها: بورس تهران، فقط صندوق‌های بورسی، بورس به‌علاوهٔ صندوق‌ها، بورس به‌علاوهٔ رمزارز، بورس به‌علاوهٔ رمزارز و کالا، فقط رمزارز، فقط کالا.
• سطح ریسک: محافظه‌کار، متعادل یا تهاجمی. این انتخاب روش پیش‌فرض و سقف وزن هر دارایی را تعیین می‌کند، نه بازده را.
• تعداد دارایی: سقف تعداد اقلام سبد؛ کمتر یعنی متمرکزتر، بیشتر یعنی متنوع‌تر. اگر خالی بماند، پیش‌فرض پروفایل به کار می‌رود.

بعد «ساخت سبد پیشنهادی» را می‌زنی.

در صفحهٔ پیشرفته یک انتخاب دیگر هم هست: روش بهینه‌سازی. اگر روی «پیش‌فرض پروفایل» بماند، روش همان سطح ریسک به کار می‌رود.

هشداراگر یونیورس را رمزارز یا کالا بگذاری، سبدت دو ارز پایه خواهد داشت: سهم‌های ریالی و دارایی‌های دلاری. صفحه این را با برچسب «ریالی» و «دلاری» نشان می‌دهد. بازده این دو مستقیم قابل جمع نیست و باید با همین آگاهی نگاهش کنی.

خروجی سبدچین را چطور بخوانم؟

جدول اصلی وزن هر دارایی را می‌دهد و بالایش چند عدد خلاصه می‌نشیند:

• بازده موردانتظار (سالانه) و نوسان سالانه: تخمین مدل از روی بازده‌های گذشته، نه وعده. بازده اسمی است و تورم را هم در خودش دارد.
• نسبت شارپ: بازده به‌ازای هر واحد ریسک؛ بالاتر بهتر.
• بیشینهٔ افت تاریخی: بدترین افت این ترکیب از سقف تا کف در دورهٔ داده؛ این عدد را جدی بگیر، چون همان چیزی است که در عمل تحمل می‌کنی.
• تنوع مؤثر: تعداد مؤثر دارایی‌ها؛ هرچه به تعداد واقعی اقلام نزدیک‌تر، تنوع بهتر.
• روش و رژیم بازار: با چه روشی وزن‌ها ساخته شده و مدل، بازار را ریسک‌پذیر دیده یا ریسک‌گریز.

زیر این اعداد، نمودار دایره‌ای ترکیب سبد و جدول دارایی‌ها با «وزن» و «سهم ریسک» هر کدام می‌آید. دارایی‌ای که سهم ریسکش از وزنش کمتر است، به تنوع سبد کمک می‌کند.

مثالسبد متعادل با یونیورس «بورس + صندوق‌ها» می‌سازی و خروجی می‌گوید بازده موردانتظار حدود ۳۵٪، نوسان ۱۸٪ و بیشینهٔ افت تاریخی ۲۴٪. ترجمه‌اش این است: در بدترین دورهٔ مشابه گذشته، همین سبد حدود یک‌چهارم ارزشش را موقتاً از دست داده است. اگر با ۲۴٪ افت موقت نمی‌توانی بخوابی، پروفایل محافظه‌کارتر انتخاب کن، نه اینکه امیدوار باشی این بار فرق کند.

بهینه‌ساز پیشرفته چه چیزی اضافه می‌کند؟

چهار چیز:

1. انتخاب دستی روش: برابری ریسک سلسله‌مراتبی (HRP)، ریسک‌پریتی، کمینه‌واریانس، وارون نوسان، کمینهٔ CVaR، میانگین-واریانس و بلک-لیترمن، به‌علاوهٔ یک نسخهٔ آزمایشی بلک-لیترمن با یادگیری ماشین.
2. بک‌تست تطبیقی روش‌ها: عملکرد گام‌به‌گام زمانی با بازچینش ماهانه و هزینهٔ معاملهٔ ۰٫۱۵٪، تا ببینی کدام روش روی همین یونیورس بهتر جواب داده است.
3. مرز کارا: نمودار ریسک در برابر بازده برای دیدن جای سبد فعلی.
4. شبیه‌سازی مونت‌کارلو: توزیع بازده یک‌ساله و احتمال زیان در یک سال، به‌علاوهٔ فهرست بدترین دوره‌های تاریخی همین سبد.

نکتهسبد ساخته‌شده را با «ذخیرهٔ سبد» نگه دار؛ دکمهٔ «افزودن به دیدبان» هم اقلامش را یک‌جا به دیدبانت می‌برد. در «سبدهای من» ترکیب و آماره‌ها می‌ماند و اگر رژیم بازار نسبت به روز ذخیره عوض شود، پیشنهاد بازنگری می‌بینی. بدون ذخیره، هر بار از صفر شروع می‌کنی.

پرسش‌های پرتکرار

چرا وزن‌ها با انتظار من فرق دارد؟

چون روش‌ها بر پایهٔ ریسک و هم‌بستگی وزن می‌دهند، نه بر پایهٔ محبوبیت. دارایی پرنوسان معمولاً وزن کمتری می‌گیرد حتی اگر بازده گذشته‌اش بالا باشد.

سبد پیشنهادی من با سبدچین چه فرقی دارد؟

سبد پیشنهادی من صندوق‌محور و ساده است و از پرسش‌نامهٔ ریسک می‌آید؛ سبدچین ابزار کامل با انتخاب یونیورس و روش است.

بک‌تست خوب یعنی آینده هم خوب است؟

نه. بک‌تست برای انتخاب روش است، نه تضمین آینده؛ همین جمله روی خود صفحه هم نوشته شده است.

این اعداد توصیهٔ سرمایه‌گذاری‌اند؟

نه. خروجی یک تخمین آماری است و تصمیم نهایی با خودت است.

خلاصه

• سه صفحه: سبد پیشنهادی من (سرمایه‌گذار)، سبدچین هوشمند و بهینه‌ساز پیشرفته (حرفه‌ای).
• دو ورودی اصلی سبدچین یونیورس و سطح ریسک است؛ سطح ریسک روش و سقف وزن‌ها را تعیین می‌کند.
• بیشینهٔ افت مهم‌ترین عدد خروجی است، چون همان چیزی است که در عمل تحمل می‌کنی.
• سبد را ذخیره کن تا در «سبدهای من» پیگیری شود و با تغییر رژیم بازار پیشنهاد بازنگری بگیری.