میانگین متحرک و MACD: دیدن جهت بدون نویز روزانه
میانگین متحرک، میانگین قیمت چند روز اخیر است که هر روز یک قدم جلو می‌رود. کارش یک چیز است: نویز روزانه را کم کند تا جهت دیده شود. MACD (همگرایی/واگرایی میانگین متحرک) هم چیزی جز فاصلهٔ دو میانگین نمایی نیست و همین فاصله، شتاب حرکت را نشان می‌دهد. هر دو ابزار روندی‌اند، یعنی در بازار رنج بیشترین خطا را می‌دهند.
میانگین ساده و نمایی چه فرقی دارند؟
میانگین ساده به همهٔ روزهای بازه وزن برابر می‌دهد؛ میانگین نمایی به روزهای نزدیک‌تر وزن بیشتر. نتیجه این است که میانگین نمایی زودتر می‌چرخد و میانگین ساده صاف‌تر می‌ماند.
وزن روز جدید در میانگین نمایی از یک نسبت ساده می‌آید: دو تقسیم بر (دوره به‌اضافهٔ یک). برای دورهٔ ۲۰ روزه یعنی حدود ۹٫۵٪ و برای دورهٔ ۵ روزه حدود ۳۳٪. فرمولش این است: میانگین نمایی امروز = میانگین نمایی دیروز + وزن × (قیمت امروز − میانگین نمایی دیروز).
مثالپنج قیمت پایانی آخر: ۱٬۰۰۰، ۱٬۰۲۰، ۹۹۰، ۱٬۰۵۰ و ۱٬۰۴۰ تومان. میانگین سادهٔ پنج‌روزه می‌شود ۱٬۰۲۰ تومان. حالا فردا قیمت ۱٬۱۰۰ تومان بسته می‌شود. میانگین ساده قدیمی‌ترین عدد را دور می‌ریزد و به ۱٬۰۴۰ می‌رسد، ولی اگر میانگین نمایی دیروز هم ۱٬۰۲۰ بوده باشد، با وزن ۳۳٪ می‌شود ۱٬۰۲۰ به‌اضافهٔ یک‌سوم اختلاف ۸۰ تومانی، یعنی حدود ۱٬۰۴۷ تومان. همان یک روز، در میانگین نمایی اثر بیشتری گذاشت.
انتخاب بین این دو سلیقه‌ای نیست، تابع کاربرد است: برای فیلتر کردن روند بلندمدت میانگین ساده کافی است، برای سیگنال ورود و خروج میانگین نمایی متداول‌تر است چون کمتر عقب می‌ماند.
سایت از چه دوره‌هایی استفاده می‌کند؟
سه میانگین نمایی: EMA ۲۰، EMA ۵۰ و EMA ۱۰۰. منطقش تقسیم افق است: بیست کندل تصویر کوتاه‌مدت، پنجاه کندل میان‌مدت و صد کندل بلندمدت.
جمع‌بندی سایت روی این سه، «آرایش» نام دارد:
| وضعیت | معنی | امتیاز سطل روند |
|---|---|---|
| EMA ۲۰ بالای EMA ۵۰ بالای EMA ۱۰۰ | آرایش صعودی کامل | بیشترین امتیاز مثبت |
| EMA ۲۰ زیر EMA ۵۰ زیر EMA ۱۰۰ | آرایش نزولی کامل | بیشترین امتیاز منفی |
| فقط EMA ۲۰ بالای EMA ۵۰ | کوتاه‌مدت مثبت، بلندمدت نامطمئن | امتیاز مثبت کم |
| فقط EMA ۲۰ زیر EMA ۵۰ | فشار کوتاه‌مدت نزولی | امتیاز منفی کم |
نسل دوم استراتژی‌های خودکار سایت روی صندوق‌ها دوره‌های کوتاه‌تری دارد: EMA ۱۰ و ۳۰ برای همهٔ گروه‌ها. دلیلش در یک سیستم معاملاتی ساده بساز توضیح داده شده و درس مهمی دربارهٔ انتخاب پارامتر دارد.
تقاطع طلایی و تقاطع مرگ چیست؟
تقاطع طلایی یعنی میانگین کوتاه‌مدت از پایین، میانگین بلندمدت را قطع کند و بالا برود؛ تقاطع مرگ عکس آن است. در ادبیات جهانی معمولاً میانگین ساده ۵۰ و ۲۰۰ روزه را به کار می‌برند.
دو نکتهٔ مهم: تقاطع همیشه با تأخیر اتفاق می‌افتد، چون میانگین از گذشته ساخته می‌شود. و تقاطع هیچ‌وقت به‌تنهایی سیگنال معامله نیست؛ فقط می‌گوید تعادل میان‌مدت عوض شده.
MACD دقیقاً چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟
فاصلهٔ دو میانگین نمایی را. سه جزء دارد و پارامترهایش در سایت همان استاندارد جهانی است:
- خط MACD: میانگین نمایی ۱۲ روزه منهای میانگین نمایی ۲۶ روزه. وقتی مثبت است یعنی کوتاه‌مدت از بلندمدت جلو زده.
- خط سیگنال: میانگین نمایی ۹ روزه از خود خط MACD؛ یعنی نسخهٔ کندتر همان خط.
- هیستوگرام: خط MACD منهای خط سیگنال. وقتی از منفی به مثبت می‌رود، یعنی شتاب تازه شده است.
سیگنال MACD را چطور بخوانیم؟
با دو سؤال: کراس در کدام طرف خط صفر اتفاق افتاده و چند روز از آن گذشته.
کراس صعودی بالای خط صفر، یعنی شتاب تازه در دل یک روند صعودی موجود؛ همان کراس زیر خط صفر یعنی شاید فقط یک تنفس در روند نزولی باشد. موتور امتیازدهی سایت جدا بودن این دو را با یک قاعدهٔ ساده لحاظ می‌کند: اگر هیستوگرام در سه کندل آخر تغییر علامت داده باشد، سیگنال امتیاز کامل می‌گیرد؛ اگر کراس قدیمی‌تر باشد، نصف امتیاز. چون خبر «ماه پیش کراس زد» دیگر خبر نیست.
نکتهMACD روی عددهای قیمت ساخته می‌شود، نه روی درصد. برای همین مقدار مطلق MACD دو نماد با دو قیمت متفاوت قابل مقایسه نیست. فقط علامت و جهت آن معنی دارد.
چرا میانگین متحرک در بازار رنج دردسر می‌سازد؟
چون در نبود روند، دو میانگین مدام همدیگر را قطع می‌کنند و هر تقاطع یک معاملهٔ هزینه‌دار است. این پدیده را «اره شدن» می‌گویند و بزرگ‌ترین علت زیان سیستم‌های ساده است.
دو دفاع عملی وجود دارد و سایت هر دو را استفاده می‌کند:
- فیلتر قدرت روند: اندیکاتور ADX (میانگین شاخص جهت‌دار) با دورهٔ ۱۴ می‌گوید روند چقدر جان دارد. اگر زیر ۲۰ باشد، موتور امتیازدهی امتیاز کل سطل روند را در ۰٫۶ ضرب می‌کند و اگر بین ۲۰ تا ۲۵ باشد در ۰٫۸۵. یعنی در بازار بی‌روند، به سیگنال روندی کمتر تکیه می‌شود.
- باند ضدنوسان: در نسل دوم استراتژی‌های خودکار سایت، تغییر موضع فقط وقتی انجام می‌شود که فاصلهٔ دو میانگین از نیم‌درصد بیشتر شود. در آزمون تاریخی سایت، همین یک شرط تعداد معامله‌ها را حدود یک‌سوم کم کرد.
در بازار ایران یک دلیل سوم هم هست: هزینهٔ رفت‌وبرگشت سهام حدود ۱٫۲۵٪ است (خرید ۰٫۳۷۱۲٪ و فروش ۰٫۸۸٪ با مالیات). سیستمی که ماهی دو بار کامل می‌خرد و می‌فروشد، سالی حدود ۳۰٪ فقط کارمزد می‌پردازد، پیش از آنکه چیزی بسازد. جزئیات کارمزد در کارمزد و مالیات است.
پرسش‌های پرتکرار
کدام دورهٔ میانگین بهترین است؟
هیچ‌کدام، و این مهم‌ترین نکتهٔ این درس است. هر دوره‌ای روی تاریخچهٔ گذشته یک «بهترین» دارد که در آینده تکرار نمی‌شود. دوره‌ای را انتخاب کن که با افق نگهداری‌ات بخواند و ثابت نگهش دار؛ چرایی‌اش را در بخش بیش‌برازش سیستم معاملاتی و بک‌تست بخوان.
قیمت به میانگین رسید؛ یعنی حمایت؟
گاهی بله، ولی میانگین متحرک حمایت واقعی نیست؛ حمایت جایی است که قبلاً معامله انجام شده. میانگین فقط یک محاسبه است که چون خیلی‌ها به آن نگاه می‌کنند، گاهی خودش رفتارساز می‌شود.
MACD و RSI یک چیز را می‌گویند؟
نه. MACD شتاب را نسبت به روند خودش می‌سنجد و بی‌کران است؛ RSI (شاخص قدرت نسبی) قدرت نسبی رشدها به افت‌ها را در بازهٔ صفر تا صد می‌سنجد. در RSI و واگرایی تفاوتشان را با مثال می‌بینی.
واگرایی با MACD هم معنی دارد؟
بله و سایت آن را جداگانه تشخیص می‌دهد؛ منتها برای واگرایی MACD شرط اشباع نمی‌گذارد، چون MACD محدودهٔ اشباع ندارد.
خلاصه
- میانگین نمایی به روزهای اخیر وزن بیشتری می‌دهد، پس سریع‌تر می‌چرخد و بیشتر خطا هم می‌کند.
- آرایش EMA ۲۰ و ۵۰ و ۱۰۰ تصویر کوتاه، میان و بلندمدت را یک‌جا می‌دهد.
- MACD همان فاصلهٔ EMA ۱۲ و ۲۶ است و هیستوگرام، فاصلهٔ آن با میانگین نه‌روزه‌اش.
- تازگی کراس مهم است؛ کراس چند هفته‌ای دیگر خبر نیست.
- در بازار بی‌روند، تقاطع‌ها فقط کارمزد می‌سازند؛ با فیلتر قدرت روند و باند ضدنوسان جلویشان را بگیر.