یاد بگیر›مفاهیم بازار بورس›مقالهٔ ۹ از ۱۲

کارمزد و مالیات: دقیقاً چقدر از جیبت می‌رود؟

مبتدی حدود ۷ دقیقه ·به‌روزرسانی
نکتهٔ کلیدی این مقاله
رفت‌وبرگشت کامل سهام حدود ۱٫۲۵٪ کارمزد و مالیات دارد؛ صندوق‌ها کارمزد کمتری دارند و از مالیات فروش کاملاً معافند.

هر خرید سهام در بورس تهران ۰٫۳۷۱۲٪ کارمزد دارد و هر فروش ۰٫۸۸٪، که ۰٫۵٪ آن مالیات فروش است و بقیه‌اش کارمزد کارگزاری، سپرده‌گذاری مرکزی و سازمان بورس. یک رفت‌وبرگشت کامل (خرید و بعد فروش) روی‌هم حدود ۱٫۲۵٪ ارزش معامله را می‌خورد. این نرخ را سازمان بورس تعیین می‌کند و در همهٔ کارگزاری‌ها یکسان است؛ واحدهای صندوق سرمایه‌گذاری از مالیات فروش کاملاً معافند و کارمزدشان هم چند برابر کمتر است. این نرخ‌ها طبق جدول‌های منتشرشده در ۱۴۰۵ است.

کارمزد خرید و فروش سهام دقیقاً چقدر است؟

ابزار کارمزد خرید کارمزد فروش
سهام بورس تهران ۰٫۳۷۱۲٪ ۰٫۸۸٪
سهام فرابورس ایران ۰٫۳۶۳۲٪ ۰٫۸۸٪

جمع رفت‌وبرگشت سهام بورس تهران حدود ۱٫۲۵٪ و سهام فرابورس حدود ۱٫۲۴٪ است. این نرخ‌ها سقف قانونی‌اند؛ هیچ کارگزاری‌ای حق گرفتن بیشتر از این را ندارد. باشگاه‌های مشتریان بعضی کارگزاری‌ها بخشی از سهم خودشان را به‌صورت هدیه یا کد تخفیف برمی‌گردانند، ولی نرخ رسمی روی صورت‌حساب همین عدد است.

مثالارزش خریدت ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است. کارمزد خرید (۰٫۳۷۱۲٪) می‌شود ۳۷٬۱۲۰ تومان؛ پس کل پرداختی‌ات ۱۰٬۰۳۷٬۱۲۰ تومان است. اگر همان سهم را دقیقاً به همین قیمت بفروشی، سمت فروش ۰٫۸۸٪ کسر می‌شود، یعنی ۸۸٬۰۰۰ تومان، و ۹٬۹۱۲٬۰۰۰ تومان به حسابت می‌رسد. جمعاً ۱۲۵٬۱۲۰ تومان، یعنی حدود ۱٫۲۵٪، بابت رفت‌وبرگشت داده‌ای؛ برای اینکه فقط سربه‌سر شوی، سهمت باید حدود ۱٫۲۶٪ رشد کند.

مالیات فروش چطور محاسبه می‌شود؟

مالیات فروش سهام ۰٫۵٪ از ارزش فروش است، بدون توجه به اینکه سود کرده‌ای یا زیان؛ خرید هیچ مالیاتی ندارد. این ۰٫۵٪ داخل همان ۰٫۸۸٪ سمت فروش حساب شده، عدد جداگانه‌ای نیست که بعداً از حسابت کم شود. در لحظهٔ معامله خودکار کسر می‌شود و نیازی به تسویه یا اظهارنامهٔ جداگانه برای این مالیات خاص نداری.

هزینهٔ یک رفت‌وبرگشت کامل: سهام حدود ۱٫۲۵٪، صندوق سهامی حدود ۰٫۲۳٪ و صندوق درآمد ثابت حدود ۰٫۰۴٪ ارزش معامله.

کارمزد صندوق‌ها و ETF چقدر ارزان‌تر است؟

خیلی. چون هدف این ابزارها نقدشوندگی روزانه است، نرخشان به‌مراتب پایین‌تر از سهم عادی تعیین شده و واحدهای صندوق سرمایه‌گذاری از مالیات فروش کاملاً معافند.

نوع صندوق قابل‌معامله (ETF) کارمزد خرید کارمزد فروش
صندوق سهامی ۰٫۱۱۶٪ ۰٫۱۱۸۷۵٪
صندوق مختلط ۰٫۰۶۰۷۵٪ حدود ۰٫۰۶۶٪
صندوق درآمد ثابت ۰٫۰۱۸۷۵٪ ۰٫۰۱۸۷۵٪
صندوق کالایی (طلا) ۰٫۱۱۵٪ ۰٫۱۱۵٪

رفت‌وبرگشت یک صندوق سهامی حدود ۰٫۲۳٪ است، یعنی نزدیک به یک‌پنجم کارمزد سهام عادی؛ رفت‌وبرگشت صندوق درآمد ثابت هم فقط حدود ۰٫۰۴٪ است. جزئیات کامل هزینهٔ نگهداری صندوق (کارمزد مدیر و متولی که از داخل NAV کم می‌شود، نه از حساب تو) در کارمزد و هزینه‌های صندوق آمده.

نکتهبرای معامله‌های کوچک (تا ۵ میلیون ریال، یعنی ۵۰۰ هزار تومان) کارمزدی که کارگزار می‌گیرد سقف ۲۰ هزار ریال (۲ هزار تومان) دارد. حداقل ارزش هر سفارش خرید سهم هم همین ۵۰۰ هزار تومان است، پس در عمل همان نرخ درصدی جدول بالا روی سفارش‌هایت اعمال می‌شود.

چرا نوسان‌گیری روزانه با کارمزد جنگ نابرابری است؟

چون هر رفت‌وبرگشت از همان اول حدود ۱٫۲۵٪ عقب شروع می‌کند. کسی که در یک روز چند بار همان سهم را بخرد و بفروشد، هر بار این هزینه را دوباره می‌پردازد؛ برای سربه‌سرشدن باید هر بار حدود ۱٫۲۶٪ رشد بگیرد، که در بازهٔ چند ساعته به‌ندرت اتفاق می‌افتد. جزئیات ریسک این رفتار در هفت اشتباه رایج تازه‌کارها آمده.

پرسش‌های پرتکرار

آیا کارمزد در همهٔ کارگزاری‌ها یکی است؟

بله. نرخ کارمزد را سازمان بورس تعیین می‌کند و سقف قانونی برای همه یکسان است؛ تفاوت فقط در طرح‌های باشگاه مشتریان و بازگشت بخشی از سهم خود کارگزاری است.

مالیات را چه کسی می‌گیرد و کجا می‌رود؟

مالیات فروش سهام به‌صورت خودکار در لحظهٔ معامله کسر و به خزانهٔ دولت واریز می‌شود؛ نیازی به اقدام جداگانه از طرف تو نیست.

آیا خرید حق تقدم هم همین کارمزد را دارد؟

بله. کارمزد حق تقدم خرید سهم با خود سهم یکی است و فروشش هم همان ۰٫۵٪ مالیات را دارد.

چرا صندوق درآمد ثابت این‌قدر ارزان است؟

چون این صندوق‌ها جای پارک پول نقد هستند و بازدهشان به‌آرامی و روزبه‌روز جمع می‌شود؛ اگر کارمزد بالا بود، سود چند روز نگهداری را می‌خورد. برای همین سازمان بورس کارمزدشان را خیلی پایین تعیین کرده است.

خلاصه

  • رفت‌وبرگشت کامل سهام بورس تهران حدود ۱٫۲۵٪ کارمزد و مالیات دارد.
  • مالیات فروش ۰٫۵٪ ارزش فروش است و داخل همان کارمزد سمت فروش حساب شده؛ خرید مالیات ندارد.
  • کارمزد صندوق‌ها به‌مراتب کمتر است و واحدهای صندوق از مالیات فروش کاملاً معافند.
  • صندوق درآمد ثابت رفت‌وبرگشتی حدود ۰٫۰۴٪ دارد؛ تقریباً رایگان.
  • نوسان‌گیری مکرر هر بار حدود ۱٫۲۶٪ رشد لازم دارد تا فقط سربه‌سر شود.
قدم عملی: صندوق‌یاب را باز کن
صندوق‌هایی با کمترین کارمزد و بازده هم‌نوع را کنار هم ببین — رایگان.
برو ←
این خروجی مدل آماری است، نه توصیهٔ سرمایه‌گذاری. بازده گذشته تضمین آینده نیست و تصمیم و مسئولیت نهایی با خود شماست. پیش از هر خرید، شرایط خودتان را بسنجید.