تسویهٔ معاملات سهام در بورس ایران به روش T+۲ انجام می‌شود: روز معامله به‌اضافهٔ دو روز کاری. سهمی که امروز می‌خری همان روز در پرتفویت می‌نشیند و می‌توانی همان روز دوباره بفروشی‌اش، ولی وجه حاصل از یک فروش تا دو روز کاری بعد در حساب کارگزاری «قابل برداشت» نمی‌شود. بعد از آن باید از سامانهٔ کارگزاری «درخواست وجه» بزنی تا پول به حساب بانکی‌ات برسد؛ این هم خودش یک تا سه روز کاری دیگر زمان می‌برد، بسته به ساعت درخواستت.
چون بین خریدار و فروشنده یک واسطهٔ امن هست: شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویهٔ وجوه (سمات). وقتی معامله انجام می‌شود، سمات باید صحت آن را تأیید کند، مالکیت سهم را رسماً ثبت کند و پول را از حساب کارگزار خریدار به حساب کارگزار فروشنده منتقل کند. این فرایند دو روز کاری طول می‌کشد و در این مدت وجه معامله نزد این سازوکار رسمی محفوظ است.
مثالچهارشنبه سهمی را می‌فروشی. پنجشنبه و جمعه بازار تعطیل است و روز کاری شمرده نمی‌شود. شنبه اولین روز کاری بعد از معامله است و یکشنبه دومین روز کاری؛ یعنی وجه فروشت یکشنبه در حساب کارگزاری قابل برداشت می‌شود. اگر تعطیلی رسمی هم بین این روزها باشد، تسویه همان‌قدر بیشتر عقب می‌افتد.
از داخل سامانهٔ کارگزاری «درخواست وجه» می‌زنی؛ کارگزاری آن را به حساب بانکی ثبت‌شده‌ات (همان شمارهٔ شبایی که موقع ثبت‌نام در سجام داده بودی) واریز می‌کند. زمان رسیدن پول به ساعت درخواستت بستگی دارد:
| زمان درخواست وجه | زمان تقریبی واریز |
|---|---|
| قبل از ظهر همان روز | معمولاً فردای همان روز |
| بعد از ظهر | دو تا سه روز کاری بعد |
این بازهٔ زمانی برای همهٔ کارگزاری‌ها دقیقاً یکسان نیست؛ ساعت دقیق قطع سفارش برداشت هر روز را در سامانهٔ همان کارگزاری ببین.
نه، این دو کاملاً چیز متفاوتی‌اند و اشتباه‌گرفتنشان رایج است:
نکتهاگر عجله داری پول به حسابت برسد، درخواست وجه را پیش از ظهر بزن و ببین کارگزاری‌ات برداشت فوری دارد یا نه.
از همان لحظهٔ معامله. برخلاف تصور رایج، لازم نیست دو روز صبر کنی تا بتوانی سهم خریداری‌شده را دوباره بفروشی؛ مالکیت همان روز در پرتفویت ثبت می‌شود. تسویهٔ T+۲ فقط روی نقل‌وانتقال وجه بین کارگزاران است، نه روی امکان معامله‌کردن دوبارهٔ خودت. اگر تازه سفارش اولت را می‌گذاری، مراحل کامل‌تر خرید را در اولین سفارش خرید بخوان.
تسویه فقط روزهای کاری بورس (شنبه تا چهارشنبه، بدون تعطیلات رسمی) را می‌شمارد؛ هر تعطیلی وسط، تاریخ آزادشدن وجه را همان‌قدر عقب می‌اندازد.
بیشتر کارگزاری‌ها برای انتقال به حساب بانکی معرفی‌شدهٔ خودت کارمزدی نمی‌گیرند؛ برای اطمینان از شرایط دقیق کارگزاری‌ات، تعرفهٔ همان کارگزاری را ببین.
خرید و فروش واحد صندوق‌های قابل‌معامله (ETF) هم از همین قاعدهٔ T+۲ پیروی می‌کند؛ صندوق‌های صدور و ابطالی قاعدهٔ جداگانهٔ خودشان را دارند که در صندوق بورسی چیست؟ توضیح داده شده.
چون موجودی کل شامل وجهی است که هنوز تسویه نشده (فروش دیروز یا پریروز)؛ موجودی قابل برداشت فقط همان بخشی است که از مرحلهٔ T+۲ عبور کرده.