بازار سهام شنبه تا چهارشنبه باز است و هستهٔ اصلی معاملات از ساعت ۹ تا ۱۲:۳۰ انجام می‌شود. پیش از آن، از ۸:۴۵ تا ۹، مرحلهٔ پیش‌گشایش است که فقط سفارش ثبت و حذف می‌شود و هیچ معامله‌ای انجام نمی‌شود. بعد از آن هم مرحلهٔ معاملات پایانی (TAL) از ۱۲:۴۵ تا ۱۳:۰۰ است که در آن فقط با قیمت پایانی همان روز می‌توان معامله کرد. پنج‌شنبه و جمعه و تعطیلات رسمی بازار بسته است.
| مرحله | ساعت | در این مرحله چه می‌توانی بکنی |
|---|---|---|
| پیش‌گشایش | ۸:۴۵ تا ۹:۰۰ | ثبت، ویرایش و حذف سفارش؛ هیچ معامله‌ای انجام نمی‌شود |
| حراج گشایش | رأس ۹:۰۰ | سفارش‌های انباشته با یک قیمت واحد با هم تطبیق می‌شوند |
| معاملات پیوسته | ۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰ | خرید و فروش عادی؛ هر سفارش به‌محض یافتن طرف مقابل انجام می‌شود |
| مرحلهٔ معاملات پایانی | ۱۲:۴۵ تا ۱۳:۰۰ | معامله فقط با قیمت پایانی ساعت ۱۲:۳۰ همان روز |
بین ۱۲:۳۰ تا ۱۲:۴۵ در حال حاضر معامله‌ای انجام نمی‌شود؛ این فاصله برای محاسبه و اعلام قیمت پایانی است.
سفارش‌ها جمع می‌شوند ولی هیچ‌کدام انجام نمی‌شوند. در این ۱۵ دقیقه هر کسی می‌تواند سفارش بگذارد، قیمتش را عوض کند یا آن را بردارد، و سامانه بر اساس سفارش‌های موجود یک «قیمت تئوریک گشایش» نشان می‌دهد که مدام تغییر می‌کند.
رأس ساعت ۹ حراج گشایش انجام می‌شود: سامانه قیمتی را پیدا می‌کند که بیشترین حجم معامله در آن ممکن باشد و همهٔ سفارش‌های قابل تطبیق را با همان یک قیمت معامله می‌کند. اولویت هم اول با قیمت بهتر و بعد با زمان ثبت زودتر است.
نکتهسفارشی که ساعت ۸:۴۶ روی سقف قیمت گذاشته‌ای، از سفارش هم‌قیمتی که ۸:۵۹ ثبت شده جلوتر است. برای نمادهایی که احتمال صف خرید دارند، همین چند دقیقه تعیین‌کننده است.
یک پنجرهٔ ۱۵ دقیقه‌ای در پایان روز که در آن فقط با قیمت پایانی ساعت ۱۲:۳۰ همان روز معامله انجام می‌شود؛ نه بالاتر، نه پایین‌تر. این مرحله از ۲۰ آبان ۱۴۰۴ در بورس تهران اجرا شد و ابتدا فقط شامل نمادهای تابلوی اصلی بازار اول بود؛ از ۳ دی ۱۴۰۴ به نمادهای بازار اول و دوم گسترش یافت.
چند نکتهٔ عملی: سفارش این مرحله جدا از سفارش‌های عادی توست و باید دوباره ثبت شود، اعتبارش فقط همان روز است و کارگزاری‌ها پیش از اولین استفاده، تأیید یک بیانیهٔ ریسک را می‌خواهند. در سامانه معمولاً نماد با عنوان جداگانه‌ای در کنار نماد عادی دیده می‌شود.
به چه درد تو می‌خورد؟ اگر قیمت پایانی امروز برایت منطقی است ولی در ساعت بازار فرصت معامله نداشتی، در این پنجره می‌توانی بدون درگیرشدن با نوسان قیمت، خرید یا فروش کنی.
نه. سهام قاعدهٔ بالا را دارد، ولی چند گروه ساعت متفاوتی دارند:
هشداراین ساعت‌ها با اطلاعیهٔ بورس تغییر می‌کنند. قبل از برنامه‌ریزی برای معاملهٔ دیرهنگام، ساعت همان نماد را روی تابلو ببین.
شنبه تا چهارشنبه. پنج‌شنبه و جمعه بازار بسته است و در تعطیلات رسمی هم معامله‌ای انجام نمی‌شود. این نکتهٔ ساده دو اثر عملی دارد:
اول، تسویه بر حسب روز کاری شمرده می‌شود؛ اگر چهارشنبه بفروشی، دو روز کاری بعد یعنی یکشنبه به پولت می‌رسی. جزئیات در تسویهٔ T+۲ و برداشت وجه.
دوم، خبرهای تعطیلات یک‌جا در اولین روز کاری در قیمت‌ها می‌نشیند. برای همین شنبه‌ها معمولاً پرنوسان‌تر از میانهٔ هفته‌اند.
مثالفرض کن سه‌شنبه ساعت ۱۴ خبری منتشر می‌شود که برای صنعت تو خوب است. بازار بسته است و تو نمی‌توانی معامله کنی. چهارشنبه ساعت ۸:۴۵ که پیش‌گشایش باز می‌شود، سفارش‌ها روی سقف دامنه جمع شده‌اند و قیمت تئوریک گشایش بالاست. یعنی خبر پیش از اولین معاملهٔ تو در قیمت نشسته است.
نه. سفارش تو فقط در صف قرار می‌گیرد. اگر قیمتت از قیمت گشایش بدتر باشد یا طرف مقابل کافی نباشد، انجام نمی‌شود و به معاملات پیوسته منتقل می‌شود.
در بیشتر سامانه‌ها بله، ولی سفارش تا شروع پیش‌گشایش روز بعد فقط در کارگزاری ذخیره می‌شود و وارد سامانهٔ معاملات نمی‌شود. زمان رسیدنش به سامانه هم دست کارگزاری است، پس روی اولویت زمانی‌اش حساب نکن.
نه، بورس کالا و انرژی تقویم و ساعت عرضهٔ خودشان را دارند که برای هر کالا جداست. در بورس کالا چیست؟ توضیح داده‌ایم.
گاهی بله؛ بورس با اطلاعیه ساعت جلسه را تغییر می‌دهد. ملاک همیشه آخرین اطلاعیهٔ شرکت بورس است.