مجمع عمومی جایی است که سهامداران دربارهٔ سرنوشت پولشان تصمیم می‌گیرند: مجمع عادی سالانه صورت‌های مالی را تصویب و سود قابل تقسیم را تعیین می‌کند، مجمع فوق‌العاده دربارهٔ تغییرات ساختاری مثل افزایش سرمایه یا اساسنامه. سود نقدی هر سهم (DPS) را کسی می‌گیرد که روز برگزاری مجمع سهامدار بوده، یعنی سهم را تا پیش از توقف نماد برای مجمع داشته است؛ اگر بعد از بازگشایی بخری، سود آن سال به تو نمی‌رسد. قانون هم سقفی برای پرداختش گذاشته: حداکثر ۸ ماه از تاریخ مجمع.
فرقشان در نوع تصمیمی است که می‌گیرند، نه در اهمیتشان:
| مجمع عمومی عادی سالانه | مجمع عمومی فوق‌العاده | |
|---|---|---|
| چه زمانی تشکیل می‌شود | هر سال، حداکثر چهار ماه پس از پایان سال مالی | هر وقت لازم شود، بدون بازهٔ ثابت |
| چه تصمیمی می‌گیرد | تصویب صورت‌های مالی، انتخاب هیئت‌مدیره و بازرس، تعیین سود قابل تقسیم | تغییر اساسنامه، افزایش یا کاهش سرمایه، انحلال شرکت |
| اثر معمول روی نماد | توقف کوتاه، بازگشایی با دامنهٔ نوسان معمول (اگر سود تقسیم شده باشد، با قیمت تعدیل‌شده) | توقف کوتاه و بازگشایی پس از انتشار تصمیمات مجمع؛ برای افزایش سرمایه جزئیاتش در افزایش سرمایه و تعدیل قیمت آمده |
بیشتر شرکت‌ها سال مالی‌شان به اسفند ختم می‌شود، پس بیشتر مجمع‌های عادی سالانه در خرداد و تیر برگزار می‌شوند؛ همان بازه‌ای که در کدال: کدام گزارش را کجا و کی بخوانیم؟ برای انتشار صورت مالی سالانه دیدیم.
مجمع عادی سالانه، بعد از تصویب صورت‌های مالی، تصمیم می‌گیرد چه بخشی از سود خالص بین سهامداران تقسیم شود. این عدد را «سود تقسیمی هر سهم» یا DPS می‌گویند و معمولاً کمتر از EPS همان سال است (مجمع می‌تواند از سود انباشتهٔ سال‌های قبل هم تقسیم کند، ولی این کم پیش می‌آید)؛ باقی‌ماندهٔ سود در شرکت می‌ماند و به سود انباشتهٔ ترازنامه اضافه می‌شود.
نسبت DPS به EPS را «نسبت پرداخت سود» (payout ratio) می‌گویند. شرکتی که تازه در حال توسعه است معمولاً این نسبت را پایین نگه می‌دارد تا پول در کسب‌وکار بماند؛ شرکت بالغ با جریان نقد پایدار معمولاً بخش بزرگ‌تری را تقسیم می‌کند.
مثالفولاد سپیدان (شرکت فرضی همیشگی این دسته) EPS ۲٬۰۰۰ ریال ساخته و مجمع تصویب می‌کند ۸۰۰ ریال به ازای هر سهم نقداً تقسیم شود. نسبت پرداخت سود می‌شود ۸۰۰ ÷ ۲٬۰۰۰ = ۴۰٪. مابقی، یعنی ۱٬۲۰۰ ریال هر سهم (جمعاً ۱٬۲۰۰ میلیارد تومان)، در شرکت می‌ماند و سال بعد در ردیف «اندوخته و سود انباشته» ترازنامه بزرگ‌تر دیده می‌شود.
کسی که روز برگزاری مجمع عادی سالانه مالک سهم باشد، صرف‌نظر از اینکه چند روز یا چند سال قبل خریده باشد. چون نماد پیش از مجمع متوقف است، عملاً یعنی کسی که تا آخرین جلسهٔ معاملاتی پیش از توقف سهم را خریده و نفروخته باشد. اگر سهم را بعد از مجمع بخری، سود آن دوره دیگر به تو تعلق نمی‌گیرد؛ در عوض قیمت تابلو هم از قبل تعدیل شده و همان مبلغ سود را کسر کرده است، پس با خریدن بعد از مجمع تقریباً چیزی «از دست نمی‌دهی».
نماد معمولاً یکی دو روز کاری پیش از مجمع متوقف می‌شود تا فهرست دقیق سهامداران واجد شرایط قفل شود، و معمولاً حداکثر دو روز کاری پس از انتشار تصمیمات مجمع در کدال، با قیمت تعدیل‌شده (قیمت پیش از توقف منهای DPS مصوب) بازگشایی می‌شود.
طبق مادهٔ ۲۴۰ لایحهٔ اصلاحی قانون تجارت، شرکت حداکثر ۸ ماه از تاریخ تصویب مجمع فرصت دارد سود را پرداخت کند؛ اگر مجمع مهلت کوتاه‌تری تعیین کرده باشد، همان مهلت کوتاه‌تر ملاک است. در عمل، بیشتر شرکت‌های بزرگ بورسی خیلی زودتر از این سقف، از طریق شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و به شبای متصل به کد بورسی‌ات، پرداخت را انجام می‌دهند؛ ولی تأخیر تا سقف قانونی هم ممنوع نیست و بین شرکت‌ها فرق زیادی دارد.
نکتهسود مصوب مجمع، حتی اگر دیر واریز شود، از بین نمی‌رود؛ طلب قانونی توست. اگر شماره‌شبایت در سجام به‌روز نباشد یا حساب بسته شده باشد، پرداخت معطل می‌ماند تا خودت اصلاحش کنی.
چون بازگشایی به انتشار «خلاصهٔ تصمیمات مجمع» در کدال بستگی دارد، نه فقط به روز برگزاری. اگر شرکت این اطلاعیه را دیر منتشر کند، یا مجمع به حد نصاب نرسد و به تاریخ دیگری موکول شود، توقف طولانی‌تر می‌شود. اگر مجمع عادی و فوق‌العاده در یک روز برگزار شوند، بازگشایی بعد از انتشار تصمیمات هر دو انجام می‌شود.
نه. حضور در مجمع شرط دریافت سود نیست؛ فقط مالکیت سهم در روز مجمع شرط است. حضور فقط برای کسانی مهم است که می‌خواهند رأی بدهند یا سؤال بپرسند.
معمولاً چون در حال اجرای طرح توسعه‌اند و ترجیح می‌دهند سود در شرکت بماند، یا چون قانون به‌دلایلی (مثل زیان انباشته) اجازهٔ تقسیم نمی‌دهد. نبود سود نقدی به‌تنهایی نشانهٔ بد بودن شرکت نیست؛ باید دلیلش را در گزارش تفسیری مدیریت در کدال دید.
در گردش حساب کارگزاری‌ات، زیر عنوان «سود سهام» یا مشابه آن. اگر مهلت گذشته و چیزی نرسیده، از طریق سامانهٔ سجام یا خود کارگزاری پیگیری کن.
EPS کل سودی است که شرکت به ازای هر سهم ساخته (چه تقسیم شود چه نشود)؛ DPS فقط آن بخشی است که مجمع تصویب کرده نقداً تقسیم شود. جزئیات EPS در EPS، P/E و P/S آمده است.