یاد بگیر›تحلیل بنیادی و کدال›مقالهٔ ۲ از ۹

کدال: کدام گزارش را کجا و کی بخوانیم؟

متوسط حدود ۹ دقیقه ·به‌روزرسانی ·انتشار
نکتهٔ کلیدی این مقاله
کدال تنها جایی است که شرکت موظف است حقیقت را همان‌جا و همزمان به همه بگوید؛ هر خبری که جای دیگری زودتر شنیدی، شایعه است تا وقتی اینجا نیامده.

کدال سامانهٔ رسمی اطلاع‌رسانی ناشران است و هر شرکت بورسی و فرابورسی موظف است هر خبر مهمی را همان‌جا، برای همه، همزمان منتشر کند. یعنی تو و یک مدیر صندوق در یک لحظه به یک اطلاعات می‌رسید. کل محتوای کدال رایگان است و برای خواندنش هیچ حسابی لازم نیست. اگر خبری را در کانالی شنیدی و در کدال نبود، هنوز خبر نیست.

مهم‌ترین کار در کدال این نیست که همه‌چیز را بخوانی؛ این است که بدانی کدام چهار پنج گزارش ارزش خواندن دارند و هر کدام کی منتشر می‌شوند.

کدام گزارش‌های کدال را باید دنبال کنی؟

این‌ها اطلاعیه‌هایی‌اند که قیمت با آنها حرکت می‌کند:

گزارش چند وقت یک‌بار در آن دنبال چه بگردی
گزارش فعالیت ماهانه هر ماه مقدار فروش، نرخ فروش و درآمد ماه در برابر ماه قبل و ماه مشابه سال قبل
صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای ۳، ۶ و ۹ ماهه سود عملیاتی و خالص، حاشیهٔ سود، مطالبات و موجودی انبار
صورت‌های مالی سالانه (حسابرسی‌شده) سالانه اعداد نهایی سال و مهم‌تر از آن، بند گزارش حسابرس
گزارش تفسیری مدیریت همراه گزارش‌های میان‌دوره‌ای و سالانه توضیح خود مدیریت دربارهٔ دلیل تغییرها و برنامهٔ پیش رو
افشای اطلاعات بااهمیت هر وقت رویدادی رخ دهد قرارداد جدید، تغییر نرخ، توقف تولید، فروش دارایی
زمان‌بندی پرداخت سود نقدی پس از مجمع سالانه تاریخ واریز سود و ترتیب پرداخت به گروه‌های سهامداران
آگهی و تصمیمات مجمع سالانه یا هر بار که مجمع تشکیل شود سود نقدی مصوب، تغییر هیئت مدیره، تغییر اساسنامه
افزایش سرمایه هر بار مبلغ، درصد و مهم‌تر از همه محل تأمین افزایش سرمایه

سه‌تای اول عددی‌اند و روند سودآوری را می‌سازند؛ بقیه رویدادی‌اند و می‌توانند یک‌شبه فرض‌هایت را عوض کنند.

هر گزارش تا چه زمانی باید منتشر شود؟

مهلت‌ها در دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات سازمان بورس تعیین شده و دانستنشان یعنی می‌دانی کی باید منتظر باشی:

گزارش مهلت قانونی
گزارش فعالیت ماهانه حداکثر ۱۰ روز پس از پایان هر ماه
صورت‌های مالی ۳، ۶ و ۹ ماههٔ حسابرسی‌نشده حداکثر ۳۰ روز پس از پایان دوره
صورت‌های مالی ۶ ماههٔ حسابرسی‌شده حداکثر ۶۰ روز (شرکت‌های دارای صورت تلفیقی ۷۵ روز)
صورت‌های مالی سالانهٔ حسابرسی‌نشده حداکثر ۶۰ روز (با صورت تلفیقی ۹۰ روز)
صورت‌های مالی سالانهٔ حسابرسی‌شده دست‌کم ۱۰ روز پیش از مجمع و حداکثر ۴ ماه پس از پایان سال مالی

سال مالی بیشتر شرکت‌های بورسی به پایان اسفند ختم می‌شود، پس تقویم عملی بازار این است: گزارش ۳ ماهه در تیر، ۶ ماههٔ حسابرسی‌نشده در مهر (و نسخهٔ حسابرسی‌شده‌اش تا آبان)، ۹ ماهه در دی، صورت سالانهٔ حسابرسی‌نشده تا اردیبهشت، و صورت حسابرسی‌شده و مجمع در خرداد و تیر سال بعد.

تقویم گزارش‌های یک شرکت با سال مالی منتهی به اسفند: دوازده گزارش ماهانه و چهار گزارش عددی اصلی.

افشای اطلاعات بااهمیت گروه الف و ب یعنی چه؟

«افشای اطلاعات بااهمیت» اطلاعیه‌ای است که شرکت هنگام وقوع یک رویداد مؤثر منتشر می‌کند و به دو گروه تقسیم می‌شود:

  • گروه الف: رویدادهایی که اثر بزرگی بر عملکرد، وضعیت مالی و جریان نقد شرکت دارند، مثل تغییر بزرگ نرخ فروش یا نرخ مواد اولیه، توقف طولانی خط تولید یا فروش یک دارایی سنگین. پس از انتشار، نماد متوقف می‌شود و معمولاً در جلسهٔ معاملاتی بعد بدون محدودیت دامنهٔ نوسان بازگشایی می‌شود.
  • گروه ب: اطلاعاتی که بیشتر به ساختار سرمایه و تأمین مالی شرکت مربوط‌اند و اثر مستقیم کمتری بر سود دارند، مثل برنامهٔ افزایش سرمایه یا گرفتن تسهیلات بزرگ. نماد متوقف و معمولاً همان روز یا روز معاملاتی بعد با دامنهٔ نوسان بازگشایی می‌شود.

اگر افشا بیرون از ساعت معاملات منتشر شود، نماد در دقایق ابتدایی روز معاملاتی بعد متوقف و سپس بازگشایی می‌شود. جزئیات توقف و بازگشایی را در توقف و بازگشایی نماد و منطق دامنهٔ نوسان را در دامنهٔ نوسان ببین.

هشداراطلاعیهٔ «پیش‌بینی» نداریم. از دی ۱۳۹۶ به حکم سازمان بورس، ناشران مجاز به انتشار پیش‌بینی سود سالانه نیستند، پس هر عددی که به‌عنوان «سود سال آینده» می‌شنوی تخمین یک تحلیلگر است، نه اعلام رسمی شرکت.

در کدال چطور جست‌وجو کنم؟

سه راه هست و هر سه دو دقیقه وقت می‌خواهند:

  1. جست‌وجوی نماد: نماد را در نوار جست‌وجو بنویس تا همهٔ اطلاعیه‌های آن شرکت به‌ترتیب تاریخ بیاید.
  2. فیلتر نوع اطلاعیه: در صفحهٔ جست‌وجو می‌توانی «نوع اطلاعیه» را به گزارش فعالیت ماهانه یا صورت‌های مالی محدود کنی؛ این کار فهرست را از چند صد ردیف به چند ده ردیف می‌آورد.
  3. فایل اکسل: بیشتر گزارش‌های عددی نسخهٔ اکسل هم دارند. اگر می‌خواهی چند دوره را کنار هم بگذاری، اکسل را بردار و خودت جدول بساز؛ کپی‌کردن از صفحهٔ وب وقت‌گیر و خطاخیز است.

مثالمی‌خواهی ببینی فروش فولاد سپیدان (شرکت فرضی همیشگی ما) در شهریور خوب بوده یا نه. در کدال نماد را می‌زنی، نوع اطلاعیه را روی گزارش فعالیت ماهانه می‌گذاری، گزارش شهریور و مرداد و شهریور سال قبل را باز می‌کنی و سه عدد را بیرون می‌کشی: مقدار فروش، نرخ فروش و درآمد. روش خواندن این سه عدد در گزارش فعالیت ماهانه آمده است.

چه چیزهایی در کدال نیست؟

کدال منبع گزارش است، نه تحلیل. سه چیز را آنجا پیدا نمی‌کنی:

  • قیمت و حجم معاملات. آن‌ها روی تابلوی بورس‌اند؛ خواندنش را در صفحهٔ نماد در تابلو توضیح داده‌ایم.
  • پیش‌بینی سود آینده. ناشران مجاز به انتشارش نیستند و هر عدد فورواردی، از جمله عددی که کارت بنیادی سایت ما نشان می‌دهد، تخمین است و باید با همین صراحت خوانده شود.
  • نسبت‌های آماده. P/E و بازده سود و مقایسه با همگروه را باید خودت بسازی یا از ابزاری مثل تحلیل نماد بگیری.

پرسش‌های پرتکرار

خواندن کل صورت مالی لازم است؟

نه. برای شروع، صورت سود و زیان و یادداشت مربوط به درآمد و بهای تمام‌شده کافی است. بقیهٔ یادداشت‌ها وقتی لازم می‌شوند که عددی غیرعادی دیده باشی و دنبال دلیلش باشی.

چرا گاهی شرکتی گزارش ماهانه ندارد؟

بعضی شرکت‌ها به‌دلیل ماهیت فعالیتشان (مثل شرکت‌های سرمایه‌گذاری) به‌جای گزارش فعالیت ماهانه، صورت وضعیت پورتفوی منتشر می‌کنند که همان نقش را برایشان دارد.

اگر شرکت دیرتر از مهلت گزارش بدهد چه می‌شود؟

تأخیر تخلف است و می‌تواند به توقف نماد یا برخورد انضباطی بینجامد. از دید تحلیلگر، تأخیر مکرر خودش یک علامت هشدار دربارهٔ کیفیت اداره‌کردن شرکت است.

«توضیحات در خصوص اطلاعات بااهمیت» یعنی چه؟

یعنی شرکت پس از افشای اول، توضیح تکمیلی داده است؛ معمولاً وقتی سازمان یا بورس از شرکت شفاف‌سازی خواسته. این اطلاعیه‌ها را حتماً کنار افشای اصلی بخوان.

خلاصه

  • کدال تنها منبع رسمی و همزمان اطلاعات شرکت‌هاست و کاملاً رایگان است.
  • هشت نوع اطلاعیه ارزش دنبال‌کردن دارند؛ سه‌تای اول عددی‌اند و بقیه رویدادی.
  • مهلت‌ها را بدان: ماهانه ۱۰ روز، میان‌دورهٔ حسابرسی‌نشده ۳۰ روز، سالانهٔ حسابرسی‌شده حداکثر ۴ ماه.
  • افشای گروه الف نماد را معمولاً تا جلسهٔ بعد متوقف می‌کند و بدون دامنهٔ نوسان بازگشایی می‌شود؛ گروه ب با دامنه.
  • پیش‌بینی سود در ایران منتشر نمی‌شود؛ هر P/E فوروارد یک تخمین است.
قدم عملی: تحلیل نماد را باز کن
کنار نمودار و اندیکاتورها، کارت بنیادی نماد را با P/E همگروه و روند سود ببین.
برو ←
این خروجی مدل آماری است، نه توصیهٔ سرمایه‌گذاری. بازده گذشته تضمین آینده نیست و تصمیم و مسئولیت نهایی با خود شماست. پیش از هر خرید، شرایط خودتان را بسنجید.