توقف نماد یعنی برای مدتی هیچ سفارشگذاری و هیچ معاملهای روی آن نماد ممکن نیست؛ سهمی که داری همچنان مال توست، فقط نمیتوانی بخری یا بفروشیاش. دلایل رایج توقف، برگزاری مجمع، افشای اطلاعات با اهمیت و نوسان غیرعادی قیمت است. بازگشایی معمولاً با یک حراج تکقیمتی انجام میشود، شبیه حراج آغازین روزانه؛ و در بعضی حالتها (مثل روز افشای تصمیمات مجمع) این حراج بدون محدودیت دامنهٔ نوسان معمول برگزار میشود تا قیمت واقعی یکجا کشف شود.
چهار دلیل رایجتر از بقیهاند:
با یک حراج تکقیمتی: سفارشهای خرید و فروش برای مدتی جمع میشوند، بدون اینکه معاملهای انجام شود، و سامانه قیمتی را پیدا میکند که بیشترین حجم ممکن را معامله کند؛ همان سازوکار حراج آغازین روزانه که در ساعت معاملات و مراحل بازار توضیح داده شده.
دامنهٔ نوسان روز بازگشایی به دلیل توقف بستگی دارد. در توقفهای کوتاه، همان دامنهٔ معمول روز برقرار میماند (در شهریور ۱۴۰۵ برای سهم در بورس و فرابورس ۳٪±). اما در بعضی بازگشاییهای بعد از توقف طولانیتر، مثل روز افشای تصمیمات مجمع عمومی، حراج بدون محدودیت دامنهٔ معمول برگزار میشود تا فاصلهٔ بزرگ بین قیمت قدیم و قیمت واقعی امروز یکجا کشف شود؛ بعد از همان یک حراج، معاملات به دامنهٔ عادی برمیگردند.
مثالآخرین قیمت سهمی پیش از مجمع ۲٬۰۰۰ تومان بوده و مجمع ۳۰۰ تومان سود نقدی برای هر سهم تصویب میکند. این ۳۰۰ تومان دیگر داخل سهم نیست و به حساب سهامدار میآید، پس اگر بقیهٔ چیزها ثابت بماند، قیمت منطقی بازگشایی حدود ۱٬۷۰۰ تومان است. حراج بدون دامنه همین ۱۵٪ افت (۳۰۰ ÷ ۲٬۰۰۰) را یکجا نشان میدهد؛ این زیان تو نیست، چون ۳۰۰ تومان سود نقدیاش را طلب داری.
چون در طول توقف هیچ معاملهای انجام نشده و خبر (خوب یا بد) در قیمت تابلو اثر نگذاشته؛ اولین حراج بعد از توقف، این خبر انباشتهشده را یکجا در قیمت جا میدهد. برای همین بازگشایی بعد از توقفهای طولانی، اغلب با یک صف خرید یا صف فروش سنگین همراه است که ممکن است چند روز طول بکشد تا باز شود.
هشدارخریدن یا نگهداشتن نماد فقط به این امید که «حتماً با خبر خوب باز میشود» ریسک بالایی دارد؛ بازار همانقدر که میتواند با صف خرید باز شود، میتواند با صف فروش هم باز شود.
روی تابلوی معاملات، وضعیت نماد متوقف «ممنوع-متوقف» نوشته میشود، در برابر «مجاز» برای نماد باز، و در صفحهٔ اطلاعیههای ناظر بازار هم دلیل و زمان تقریبی بازگشایی اعلام میشود. تا وقتی نماد در وضعیت متوقف است، معمولاً سفارشگذاری هم ممکن نیست؛ این با پیشگشایش که در آن سفارش میتوان گذاشت ولی معامله نمیشود، فرق دارد.
معمولاً نه. برخلاف مرحلهٔ پیشگشایش، در نماد متوقف سامانه سفارش را نمیپذیرد؛ سفارشگذاری از شروع مرحلهٔ پیشگشایش حراج بازگشایی ممکن میشود.
معمولاً چون دلیل توقف (مثل ابهام در گزارش مالی یا شفافسازی درخواستی ناظر) زمانبر است؛ ناظر بازار تا رفع کامل ابهام اجازهٔ بازگشایی نمیدهد.
نه لزوماً. توقف برای مجمع عادی سالانه یک رویداد روتین و برنامهریزیشده است؛ فقط توقفهای طولانی بهدلیل ابهام یا افت شدید قیمت معمولاً نشانهٔ یک موضوع جدیتر است.
زمان مشخصی ندارد؛ به حجم صف نسبت به حجم عادی نماد و به اینکه خبر چقدر بزرگ بوده بستگی دارد. جزئیاتش در صف خرید و صف فروش چرا تشکیل میشود؟ آمده.