با یک میلیون تومان می‌شود شروع کرد، ولی نه با خرید تک‌سهم. حداقل ارزش هر سفارش ۵ میلیون ریال معادل ۵۰۰ هزار تومان است، پس با یک میلیون تومان حداکثر دو سفارش می‌زنی و ساختن یک سبد متنوع از سهام عملاً ممکن نیست. بهترین کار این است که کل مبلغ را در یک یا دو صندوق سرمایه‌گذاری بگذاری و از ماه بعد همان مبلغ را دوباره اضافه کنی. هدف این مرحله سود نیست؛ یادگرفتن سامانه و ساختن عادت است.
چهار گزینهٔ عملی روی تابلو هست و هر کدام کار متفاوتی می‌کنند.
| ابزار | با یک میلیون تومان | مناسب چه هدفی |
|---|---|---|
| صندوق درآمد ثابت | چند واحد، با نوسان روزانهٔ ناچیز | پولی که تا یک سال دیگر لازمش داری |
| صندوق طلا | چند واحد، هم‌مسیر با انس جهانی و دلار | پوشش در برابر تورم و نرخ ارز |
| صندوق سهامی یا شاخصی | چند واحد، شراکت در ده‌ها شرکت | افق چندساله، تحمل نوسان |
| سهام یک شرکت | یک یا دو سفارش، بدون تنوع | تجربه‌کردن سازوکار، نه سرمایه‌گذاری جدی |
سهم تک‌شرکتی با این مبلغ کار نمی‌کند، چون همهٔ ریسکت روی یک شرکت متمرکز می‌شود و کارمزد رفت‌وبرگشتش هم بیشتر است. تفاوت‌ها را در صندوق بورسی چیست؟ و انواع صندوق مقایسه کرده‌ایم.
بیشتر از چیزی که فکر می‌کنی، چون درصد ثابت است ولی سود احتمالی تو کوچک.
مثالبا یک میلیون تومان یک صندوق سهامی می‌خری. کارمزد خرید صندوق سهامی قابل‌معامله حدود ۰٫۱۱۶٪ است، یعنی نزدیک ۱٬۱۶۰ تومان. اگر همان یک میلیون را سهم بخری، کارمزد خرید ۰٫۳۷۱۲٪ می‌شود، یعنی ۳٬۷۱۲ تومان، و سمت فروشش هم ۰٫۸۸٪ است چون مالیات ۰٫۵٪ فروش سهام را دارد. واحدهای صندوق از این مالیات معاف‌اند. یعنی فقط بابت ابزاری که انتخاب می‌کنی، هزینهٔ رفت‌وبرگشتت چند برابر می‌شود.
هشدار: اگر با یک میلیون تومان ماهی چند بار خرید و فروش کنی، بخش بزرگی از پولت صرف کارمزد می‌شود، نه سرمایه‌گذاری. با مبلغ کم، هر معامله باید دلیل داشته باشد.
چون یک میلیون تومان هر چقدر هم خوب سرمایه‌گذاری شود، به‌تنهایی زندگی کسی را عوض نمی‌کند؛ ولی ماهی یک میلیون تومان در دوازده ماه، دوازده میلیون تومان سرمایهٔ واقعی می‌سازد و مهم‌تر از آن، عادتی می‌سازد که سال‌ها با تو می‌ماند.
خرید ماهانه یک مزیت روانی هم دارد: دیگر لازم نیست حدس بزنی کف بازار کجاست. ماه‌هایی که قیمت پایین است واحد بیشتری می‌گیری و ماه‌هایی که بالاست کمتر. سازوکارش را در خرید ماهانه (پله‌ای) با مثال عددی دوازده‌ماهه آورده‌ایم.
پنج قدم، که در یک بعدازظهر تمام می‌شود.
نکتهاگر می‌خواهی هم‌زمان تنوع داشته باشی، یک میلیون را به دو سفارش ۵۰۰ هزار تومانی تقسیم کن: یکی درآمد ثابت، یکی طلا یا سهامی. کمتر از ۵۰۰ هزار تومان در هر سفارش مجاز نیست.
پنج مورد که بارها تکرار می‌شود:
فهرست کامل‌تر این دام‌ها در هفت اشتباه رایج تازه‌کارها آمده است.
وقتی سه شرط با هم برقرار شد: سرمایه‌ات آن‌قدر شده که بتوانی چند نماد بخری، پول احتیاطی سه تا شش ماهه‌ات جدا و دست‌نخورده است، و یک دورهٔ ریزش بازار را با همین صندوق‌ها تجربه کرده‌ای و نفروخته‌ای.
تا آن روز، صندوق کار تو را بهتر انجام می‌دهد. وقتی هم که وارد سهام شدی، صندوق را کنار نگذار؛ بخشی از سبد باید همیشه متنوع بماند.
در بازار بورس و فرابورس نه، چون حداقل ارزش هر سفارش ۵ میلیون ریال است. تنها استثنا فروش کل دارایی توست وقتی از این مبلغ کمتر شده باشد.
با این مبلغ، حداکثر دو سفارش می‌زنی. تقسیم بیشتر نه ممکن است و نه فایده‌ای دارد. تنوع واقعی را خود صندوق برایت می‌سازد.
هیچ عددی برای این سؤال وجود ندارد و هر کس رقمی به تو بدهد، حدس می‌زند. آنچه می‌شود گفت این است که افق یک‌ساله برای صندوق سهامی کوتاه است و نوسان در آن بازه طبیعی است.
طبیعی است. سبد کوچک هم مثل سبد بزرگ نوسان دارد. کاری که نباید بکنی این است که به‌خاطر یک ماه منفی، برنامهٔ خرید ماهانه را قطع کنی.
پول احتیاطی باید در دسترس و کم‌نوسان بماند. اگر می‌خواهی بازدهی داشته باشد، صندوق درآمد ثابت گزینهٔ متعارفی است، نه صندوق سهامی و طلا.