یاد بگیر›اختیار معامله›مقالهٔ ۱۲ از ۱۵

پریتی خرید-فروش: چرا بیشتر انحراف‌ها قابل اجرا نیستند

پیشرفته حدود ۷ دقیقه ·به‌روزرسانی ·انتشار
نکتهٔ کلیدی این مقاله
پریتی قیمت کال، پوت و سهم را به هم قفل می‌کند. انحراف از آن را اول با همهٔ کارمزدها حساب کن؛ معمولاً چیزی باقی نمی‌ماند.

یک اختیار خرید بخر و اختیار فروش با همان قیمت اعمال و سررسید را بفروش: نتیجه در سررسید دقیقاً مثل داشتن سهمی است که با قیمت اعمال خریده باشی. پس اختلاف قیمت این دو اختیار باید برابر «قیمت سهم منهای ارزش امروز قیمت اعمال» باشد. به این رابطه پریتی خرید-فروش می‌گوییم؛ هر انحراف از آن روی کاغذ سود بی‌ریسک است، ولی در عمل هزینهٔ اجرا و محدودیت فروش سهم بیشترش را از بین می‌برد.

پریتی خرید-فروش دقیقاً چه می‌گوید؟

اگر یک اختیار خرید بخری و هم‌زمان یک اختیار فروش با همان قیمت اعمال و سررسید بفروشی، در سررسید هر اتفاقی بیفتد نتیجه‌ات همان است که انگار از همان اول سهم را با قیمت اعمال خریده بودی: اگر سهم بالا برود، کال سودت می‌دهد؛ اگر پایین برود، پوتی که فروخته‌ای زیانت می‌دهد و در نهایت سهم را با همان قیمت اعمال «خریده‌ای». برای همین این ترکیب باید همان ارزش خود سهم منهای ارزش امروز قیمت اعمال را داشته باشد.

ارزش امروز قیمت اعمال یعنی چه؟

پولی که قرار است در سررسید (نه امروز) بدهی، امروز کمی کمتر می‌ارزد؛ همین تفاوت را با نرخ بدون ریسک (بازده اخزا) تا سررسید تنزیل می‌کنیم. اگر قرار باشد سه ماه دیگر ۱۰۰ میلیون تومان بدهی و نرخ بدون ریسک سالانه ۲۵٪ باشد، ارزش امروز آن مبلغ حدود ۹۴ میلیون تومان است؛ هرچه نرخ بدون ریسک بالاتر یا سررسید دورتر باشد، این تفاوت بزرگ‌تر می‌شود.

انحراف خالص چطور حساب می‌شود؟

مانیتور پریتی برای هر قیمت اعمالی که هم کال و هم پوت نقدشونده دارد، کال منهای پوت بازار را با «قیمت پایه منهای قیمت اعمال ضربدر e به‌توان منفی نرخ ضربدر زمان» مقایسه می‌کند. از این اختلاف، نصف فاصلهٔ مظنهٔ هر دو پا به‌عنوان هزینهٔ اجرا کم می‌شود؛ یعنی عددی که در جدول می‌بینی، آن بخشی از انحراف است که بعد از هزینهٔ معقول ورود و خروج هنوز باقی مانده. فقط قیمت‌های اعمال نزدیک به پول بررسی می‌شوند که هر دو پا امروز معامله داشته‌اند و فاصلهٔ مظنهٔ هرکدام زیر ۱۸٪ است؛ روی قراردادهای کم‌معامله، فاصلهٔ مظنه به‌تنهایی می‌تواند از کل انحراف بزرگ‌تر باشد.

وقتی «کال منهای پوت» بازار از ارزش نظری‌اش فاصله دارد، فقط بخشی که از هزینهٔ اجرا (نصف فاصلهٔ مظنهٔ هر دو پا) بزرگ‌تر باشد، در جدول انحراف خالص نشان داده می‌شود.

اگر کال نسبت به پوت گران باشد چه می‌شود؟

اگر اختیار خرید نسبت به اختیار فروش گران باشد، از نظر تئوری می‌شود کال را فروخت، پوت را خرید و سهم را خرید — به این ترکیب کانورژن می‌گویند — و در سررسید قیمت اعمال را قطعی گرفت. این سمت در بازار ایران قابل اجراست، چون هر سه پا (فروش کال، خرید پوت، خرید سهم) بدون نیاز به فروش استقراضی انجام‌پذیرند.

اگر پوت نسبت به کال گران باشد چه می‌شود؟

اگر برعکس، پوت نسبت به کال گران باشد (یا هم‌ارز آن، کال ارزان باشد)، سمت مقابل یعنی خرید کال، فروش پوت و فروش سهم لازم است. این سمت به فروش سهم نیاز دارد. اگر سهم را از قبل داری، می‌توانی بخشی از آن را بفروشی؛ اگر نداری، باید آن را قرض بگیری و بفروشی (فروش استقراضی)، که در بورس تهران برخلاف بازارهای خارجی فقط روی چند نماد محدود و از طریق برخی کارگزاری‌ها ممکن است و در عمل کم‌کاربرد است. همین یک تفاوت، نیمی از فرصت‌های تئوریک پریتی را در عمل غیرقابل‌اجرا می‌کند. تفاوت فروش اختیار با فروش استقراضی را در خریدار و فروشندهٔ اختیار توضیح داده‌ایم.

مثالبرای یک قیمت اعمال مشخص، کال منهای پوت بازار ۱۲۰ تومان و ارزش نظری («قیمت پایه منهای ارزش امروز قیمت اعمال») ۹۰ تومان است. انحراف خام ۳۰ تومان به‌ازای هر سهم است. اگر فاصلهٔ مظنهٔ کال ۲۰ تومان و فاصلهٔ مظنهٔ پوت ۱۴ تومان باشد، نصف مجموع این دو، یعنی ۱۷ تومان، از انحراف کم می‌شود و ۱۳ تومان باقی می‌ماند؛ این باقیمانده هنوز باید کارمزد معامله، کارمزد اعمال و هزینهٔ تأمین نقد را هم پس بدهد، که در بیشتر موارد چیزی برای برداشتن نمی‌ماند.

چرا بیشتر انحراف‌ها بعد از کارمزد ناپدید می‌شوند؟

چون جدول فقط اختلاف قیمت خام را با نیم‌فاصلهٔ مظنه تعدیل می‌کند؛ کارمزد معاملهٔ سه پا، کارمزد اعمال در سررسید، هزینهٔ تأمین نقد برای خرید سهم و لغزش قیمت هیچ‌کدام در آن لحاظ نشده‌اند. برای همین این جدول را بیشتر ابزار دیدن ناسازگاری تابلو بدان، نه فهرست فرصت‌های آماده؛ روی تابلوی نازک ایران، بیشتر وقت‌ها همان ناسازگاری از مظنهٔ کهنهٔ یکی از دو پا می‌آید، نه از قیمت‌گذاری غلط واقعی.

پرسش‌های پرتکرار

پریتی خرید-فروش با آربیتراژ یکی است؟

پریتی یک رابطهٔ قیمتی است؛ انحراف از آن فقط وقتی به آربیتراژ واقعی تبدیل می‌شود که بعد از همهٔ هزینه‌ها هنوز سود مثبتی بماند، که به‌ندرت پیش می‌آید.

چرا فقط قیمت‌های اعمال نزدیک به پول بررسی می‌شوند؟

چون آن‌ها بیشترین حجم و نقدشوندگی را دارند و مظنه‌شان به‌روزتر است؛ قیمت‌های اعمال دور از پول معمولاً کم‌معامله‌اند و انحرافشان بیشتر از مظنهٔ کهنه می‌آید تا فرصت واقعی.

نرخ بدون ریسک از کجا می‌آید؟

از بازده اخزا، همان منبعی که در گریک‌ها و مدل قیمت‌گذاری هم استفاده می‌شود؛ یک منبع واحد برای همهٔ محاسبات سایت.

چرا کانورژن در ایران قابل اجراست ولی سمت مقابلش نه؟

چون کانورژن به خرید پوت، خرید سهم و فروش کالی نیاز دارد که با همان سهم پوشش داده شده؛ همه روی تابلو شدنی است. سمت مقابل به فروش سهمی نیاز دارد که نداری، و فروش استقراضی سهم در بورس تهران محدود و کم‌کاربرد است.

خلاصه

  • پریتی خرید-فروش قیمت کال، پوت و سهم را با یک رابطهٔ ساده به هم قفل می‌کند.
  • انحراف خالص، اختلاف بازار از ارزش نظری است، منهای نصف فاصلهٔ مظنهٔ هر دو پا.
  • سمت «کال گران» (کانورژن) در ایران قابل اجراست؛ سمت مقابل به فروش سهمی نیاز دارد که نداری و فروش استقراضی در بورس تهران محدود است.
  • کارمزد معامله، کارمزد اعمال و هزینهٔ تأمین نقد در جدول لحاظ نشده‌اند و معمولاً بیشتر انحراف را می‌خورند.
  • این جدول را بیشتر نشانهٔ ناسازگاری تابلو بدان تا فهرست فرصت آماده.
امروز روی تابلو: بزرگ‌ترین انحراف خالص از پریتی
نماد پایه / قیمت اعمالاهرم / ۶۸٬۰۰۰
روز مانده۱۵
انحراف خالص۲٬۸۷۲٫۵ ریال به‌ازای یک سهم
نسبت به قیمت پایه۳٫۹۳٪
سمتC−P گران
پیش از کارمزد معامله و اعمال؛ سمت «C−P ارزان» در ایران معمولاً قابل اجرا نیست.
از تابلوی آپشن · به‌روزرسانی ۱۴۰۵/۰۷/۱۴ ۱۲:۵۶ · سرنخ تحلیلی برای فهم مقاله، نه توصیهٔ معامله
قدم عملی: مانیتور پریتی امروز را ببین
در نمای حرفه‌ای صفحهٔ آپشن، تب «مانیتور پریتی» انحراف خالص و سمت قابل اجرای هر مورد را نشان می‌دهد.
برو ←
این خروجی مدل آماری است، نه توصیهٔ سرمایه‌گذاری. بازده گذشته تضمین آینده نیست و تصمیم و مسئولیت نهایی با خود شماست. پیش از هر خرید، شرایط خودتان را بسنجید.