ابزارهای آپشن: تحلیل، مشاور، سازنده و ردیاب پوزیشن
سایت چهار صفحهٔ اختیار معامله دارد که پشت سر هم کار می‌کنند: «تحلیل آپشن» فرصت‌های آمادهٔ روی تابلوی امروز را غربال می‌کند، «مشاور سبد اختیار» بر اساس یک نماد استراتژی پیشنهاد می‌دهد، «سازندهٔ استراتژی» اضلاع دلخواهت را می‌چیند و نمودار سود و زیان می‌سازد، و «ردیاب پوزیشن» موقعیت‌های بازت را با گریک‌های زنده دنبال می‌کند. هر چهار صفحه در لایهٔ اشتراک حرفه‌ای‌اند و واژه‌نامهٔ کامل اصطلاحات این دسته در واژه‌نامهٔ آپشن است.
تحلیل آپشن چه فرصتی نشان می‌دهد؟
صفحهٔ «تحلیل آپشن» (/options/) چهار بخش دارد: «فرصت‌های امروز»، «زنجیرهٔ آپشن»، «آپشن طلا و نقره» و «آتی کالا». بخش «فرصت‌های امروز» برای هر استراتژی یک تب دارد: فروش کاوردکال، فروش پوت نقد-تضمین، بیمهٔ سهم (پوت حفاظتی)، کالر، اسپرد اعتباری، آیرون‌کندور و چرخ. چند تب تحلیلی هم کنارشان است: بدقیمتی (نوسان ضمنی در برابر نوسان تاریخی)، رتبهٔ نوسان، مانیتور پریتی، بک‌تست، اعتبارسنجی ML و سطح نوسان روی همهٔ سررسیدها.
برای هر قرارداد نوسان ضمنی (IV) و چهار گریک (دلتا، گاما، تتا و وگا) زنده حساب می‌شود. در بخش «زنجیرهٔ آپشن» همهٔ قراردادهای یک نماد پایه را کنار هم می‌بینی. دو بخش آخر مال بورس کالاست: آپشن طلا و نقره، و بازار آتی زعفران، طلا و نقره.
مشاور سبد اختیار چطور کار می‌کند؟
مشاور سبد اختیار (/options/advisor/) روی یک نماد مشخص تا سه سبد پیشنهادی می‌سازد. نماد را انتخاب می‌کنی و می‌گویی سهمش را داری یا نه. مشاور جهت سهم را از همان موتور تحلیل نماد سایت می‌گیرد، از رتبهٔ نوسان ضمنی می‌سنجد اختیار الان گران است یا ارزان، و روی همین دو، استراتژی متناسب را پیشنهاد می‌دهد. هر پیشنهاد با پول واقعی نشان داده می‌شود: سرمایهٔ درگیر به ریال، وجه تضمین تخمینی، احتمال سود (حساب‌شده روی سربه‌سر) و سود و زیان در سه سناریو: سهم ۱۰٪ پایین برود، ثابت بماند یا ۱۰٪ بالا برود. اگر روی نماد انتخابی چیز اجراشدنی‌ای نباشد، صفحه همین را می‌گوید و دلیلش را هم می‌آورد. بازار اختیار معاملهٔ ایران کوچک است و روی بسیاری از نمادها اختیار فروش نقدشونده وجود ندارد.
سازندهٔ استراتژی چه چیزی می‌سازد؟
سازندهٔ استراتژی (/options/builder/) نمودار سود و زیان سررسید چند ضلع دلخواه را می‌کشد. برای هر ضلع موقعیت (خرید/فروش)، نوع اختیار (خرید/فروش)، قیمت اعمال، پریمیوم و تعداد را وارد می‌کنی. اگر نماد پایه و یک قرارداد زنده را انتخاب کنی، اعمال و پریمیوم و نوع خودکار پر می‌شود. نمودار سود و زیان و سربه‌سر بدون هیچ ورودی دیگری رسم می‌شود. برای گریک‌های کل استراتژی باید روز تا سررسید و نوسان را هم بدهی؛ نرخ بدون ریسک اگر خالی بماند از بازده اخزا گرفته می‌شود. همهٔ این‌ها پیش از آن است که واقعاً وارد معامله شوی.
مثالفرض کن هزار سهم از نمادی با قیمت ۱٬۰۰۰ ریال داری و یک قرارداد اختیار خرید با قیمت اعمال ۱٬۱۰۰ ریال را به پریمیوم ۵۰ ریال می‌فروشی (فروش کاوردکال، اندازهٔ قرارداد ۱٬۰۰۰ سهم). همان روز ۵۰ × ۱٬۰۰۰ = ۵۰٬۰۰۰ ریال پریمیوم می‌گیری. سازنده نشان می‌دهد اگر سهم تا سررسید زیر ۱٬۱۰۰ ریال بماند، این پریمیوم مال توست. اگر بالاتر برود، سهم را به ۱٬۱۰۰ ریال می‌فروشی و سودت به (۱٬۱۰۰ − ۱٬۰۰۰ + ۵۰) × ۱٬۰۰۰ = ۱۵۰٬۰۰۰ ریال محدود می‌شود.
ردیاب پوزیشن چه چیزی را دنبال می‌کند؟
ردیاب پوزیشن (/positions/) هر پای بازت را با سود و زیان و گریک‌های زنده دنبال می‌کند. هر پا را با نماد پایه، نوع، موقعیت، قیمت اعمال، تعداد و قیمت ورود ثبت می‌کنی؛ نماد قرارداد و سررسید اختیاری‌اند. صفحه در جدول «پوزیشن‌های من» مظنهٔ زندهٔ هر پا، سود و زیان لحظه‌ای، دلتا/گاما/تتا/وگای همان پا و روزهای مانده تا سررسید را می‌آورد و بالای جدول جمع‌بندی کل پرتفوی را نشان می‌دهد. بخش «سبدهای تمرینی» هم هست تا بدون پول واقعی یک استراتژی را باز کنی و تا سررسید دنبالش کنی.
پرسش‌های پرتکرار
این ابزارها سیگنال خرید و فروش می‌دهند؟
نه. خروجی هر چهار صفحه داده و تحلیل آماری است؛ مشاور هم «سرنخ تحلیلی» می‌دهد، نه توصیهٔ قطعی، و صادقانه می‌گوید کجا چیزی اجراشدنی نیست.
چرا بعضی نمادها در مشاور یا سازنده گزینه ندارند؟
چون بازار اختیار معاملهٔ ایران روی همهٔ نمادها اختیار فعال و نقدشونده ندارد؛ فقط نمادهایی که قرارداد زنده دارند در فهرست می‌آیند.
آیا این چهار صفحه رایگان‌اند؟
نه، همه در لایهٔ اشتراک حرفه‌ای‌اند.
فرق «تحلیل آپشن» با «مشاور سبد اختیار» چیست؟
تحلیل آپشن کل بازار را غربال می‌کند و فرصت پیدا می‌کند؛ مشاور یک نماد مشخص را می‌گیرد و می‌گوید روی همان یکی چه چیزی منطقی است.
خلاصه
- تحلیل آپشن کل بازار را با تب‌های استراتژی، نوسان ضمنی و گریک‌ها غربال می‌کند.
- مشاور سبد اختیار روی یک نماد مشخص، با پول واقعی و دلیل رد هر گزینهٔ اجرانشدنی.
- سازندهٔ استراتژی اضلاع دلخواهت را می‌چیند و نمودار سود و زیان سررسید می‌سازد.
- ردیاب پوزیشن موقعیت‌های بازت را با سود و زیان و گریک‌های زنده دنبال می‌کند.
- هر چهار صفحه در لایهٔ اشتراک حرفه‌ای‌اند و تحلیلی‌اند، نه توصیهٔ خرید و فروش.