بورس انرژی بازاری است که برق، فرآورده‌های نفتی، گاز و اوراق مبتنی بر انرژی در آن معامله می‌شوند، ولی برخلاف بورس اوراق بهادار یا حتی بورس کالا، بیشترش بازار شرکت‌ها است. در بازار فیزیکی این بورس، کالای واقعی معامله و تحویل داده می‌شود و خریداران و فروشندگان نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌ها، صادرکنندگان و مصرف‌کنندگان بزرگ صنعتی‌اند. مسیری که یک شخص حقیقی واقعاً می‌تواند از آن وارد شود، اوراق بازار مالی همین بورس است، به‌ویژه سلف موازی استاندارد.
دو بخش اصلی دارد که با هم اشتباه گرفته می‌شوند:
چون طرف معامله در بازار فیزیکی باید بتواند کالا را واقعاً تحویل بگیرد یا تحویل بدهد (مثلاً به شبکهٔ برق وصل باشد یا مخزن و حمل سوخت داشته باشد) و مجوز فعالیت در همان حوزه را داشته باشد. این زیرساخت مخصوص شرکت‌هاست، نه افراد. طبق راهنمای کارگزاری‌ها، اشخاص حقیقی فقط در بازار اوراق بهادار این بورس، آن هم از راه سامانهٔ آنلاین، معامله می‌کنند.
از بازار مالی، به‌ویژه از راه اوراق سلف موازی استاندارد. همان‌طور که در سلف موازی استاندارد و اختیار معاملهٔ کالایی چیست؟ توضیح داده شد، این نوع سلف قبل از سررسید هم قابل‌فروش در تابلوست؛ نمونه‌های اجراشده در بازار انرژی شامل سلف نفتی بوده است. خریدار این ورقه‌ها، بدون داشتن زیرساخت فیزیکی، در تأمین مالی پروژه‌های انرژی شریک می‌شود و بازدهش را از فاصلهٔ قیمت خرید تا سررسید می‌گیرد.
نکتهاین ابزار سرمایه‌گذاری است، نه راهی برای خرید فیزیکی برق یا سوخت برای مصرف خانگی. اگر دنبال خرید مستقیم انرژی برای مصرف هستی، بورس انرژی مسیر درستی نیست.
برای اوراق بازار مالی، نه. همان کد بورسی که با ثبت‌نام در سجام گرفته‌ای کافی است؛ فقط باید از کارگزاری‌ای که مجوز بورس انرژی دارد بخواهی دسترسی این بازار را برایت فعال کند و ممکن است فرم یا بیانیهٔ ریسک جداگانه‌ای امضا کنی. بعضی کارگزاری‌ها سفارش بعضی اوراق این بازار را فقط تلفنی یا حضوری می‌گیرند؛ رویهٔ دقیق را از خود کارگزاری بپرس. این مسیر با کد معاملاتی بورس کالا که در کد معاملاتی بورس کالا را چطور بگیریم؟ آمده یکی نیست.
سه بخش دارد و مبلغ‌ها را به تومان نشان می‌دهد: آمار امروز بازارها (ارزش، تعداد معامله و حجم برای برق استاندارد، آزاد و سبز، سلف استاندارد، آتی انرژی و گواهی سپردهٔ انرژی)، جدول عرضه‌های پیش رو با عرضه‌کننده، زمان، حجم، قیمت پایه، قیمت کشف‌شده، اختلاف این دو و شرایط پرداخت و تحویل، و تابلوی اوراق انرژی (سلف استاندارد، گواهی ظرفیت، گواهی صرفه‌جویی، گواهی سپرده و آتی) با قیمت پایانی، تغییر، حجم و ارزش. داده با زمان‌بند روزانه به‌روز می‌شود و صفحه برای مشترکان است.
مثالاگر در جدول عرضه‌ها قیمت پایهٔ فرضی یک محموله ۲۰٬۰۰۰ تومان برای هر کیلو باشد و قیمت کشف‌شده ۲۱٬۶۰۰ تومان، ستون اختلاف (۲۱٬۶۰۰ − ۲۰٬۰۰۰) ÷ ۲۰٬۰۰۰ = ۸٪ را نشان می‌دهد؛ یعنی خریداران ۸٪ بالاتر از قیمت پایه رقابت کرده‌اند و تقاضای آن کالا قوی بوده است.
چون بخش عمدهٔ آن (بازار فیزیکی) روی افراد عادی بسته است و بخش قابل‌دسترس (سلف موازی استاندارد) بازار کوچک‌تر و کم‌شناخته‌تری نسبت به سهام و صندوق‌هاست.
بله. صندوق‌های بخشی انرژی و پالایشی در بورس اوراق بهادار همان صنعت را غیرمستقیم پوشش می‌دهند و با همان کد بورسی عادی خریدنی‌اند، بدون نیاز به کد جداگانهٔ بورس انرژی.
اوراق دیگر بازار مالی بورس انرژی‌اند: گواهی ظرفیت برای تأمین مالی توسعهٔ ظرفیت تولید برق و گواهی صرفه‌جویی برای صرفه‌جویی محقق‌شدهٔ انرژی. در تابلوی اوراق انرژی سایت هم دیده می‌شوند، ولی معمولاً کم‌معامله‌اند؛ قبل از خرید، حجم معاملات و شرایط هر نماد را ببین.
مثل هر سلف موازی استاندارد دیگری، دو ریسک اصلی دارد: ریسک تغییر قیمت کالای پایه تا سررسید، و ریسک اعتباری ناشر (توانایی واقعی‌اش برای تحویل تعهد در سررسید).