اخزا و نرخ بدون ریسک، منحنی بازده، اوراق مرابحه و اجاره، و آنچه یک فرد می‌تواند در بورس انرژی معامله کند.
اوراق بدهی یعنی وام‌دادن به‌جای شریک‌شدن. انواعش در ایران، اینکه نرخ بدون ریسک ریالی از کجا درمی‌آید و چرا هر تصمیم سرمایه‌گذاری باید اول از این خط رد شود.
اوراق خزانهٔ اسلامی بدون کوپن است و زیر مبلغ اسمی معامله می‌شود. از کجا می‌آید، با چه کدی می‌خری، کارمزد و محدودیتش چیست و پول سررسید چطور به حسابت می‌رسد.
فرمول ساده و فرمول مؤثر بازده اخزا، یک مثال عددی کامل با قیمت و روز و کارمزد، و اینکه چرا این دو عدد با هم چند واحد درصد فرق می‌کنند.
منحنی بازده یعنی بازده اخزا روی محور سررسید، از کوتاه‌مدت تا بلندمدت. شکلش می‌گوید بازار از آیندهٔ نرخ‌ها چه انتظاری دارد، و بازده حقیقی می‌گوید بعد از تورم چقدر واقعاً می‌ماند.
برخلاف اخزا که کوپن ندارد، اوراق مشارکت، اجاره و مرابحه سود دوره‌ای می‌دهند. فرقشان در این است که پشت پول تو چیست؛ بدهی به یک پروژه، اجارهٔ یک دارایی، یا خرید کالا با سود معلوم.
هر سه کم‌ریسک‌اند، ولی برای یک هدف متفاوت ساخته شده‌اند. پول با تاریخ دقیق برای اخزا، پول بدون تاریخ مشخص برای صندوق درآمد ثابت، و پول واقعاً بلندمدت و بدون نیاز به نقدشوندگی برای سپردهٔ بانکی.
اگر ورقهٔ بدهی را قبل از سررسید بفروشی، قیمتش تابع نرخ‌های همان روز بازار است، نه نرخی که روز خرید دیدی. دیرش عددی است که می‌گوید این حساسیت چقدر شدید است، با یک مثال عددی برای اخزاهای با سررسید متفاوت.
بورس انرژی بیشتر بازار شرکت‌هاست؛ بازار فیزیکی برق و فرآورده‌های نفتی روی حقیقی‌ها بسته است. مسیر واقعی افراد عادی اوراق بازار مالی همین بورس، مثل سلف موازی استاندارد، است.