یاد بگیر›اقتصاد کلان ایران

اقتصاد کلان ایران

تورم، نقدینگی، نرخ بهره، کسری بودجه و رابطهٔ آنها با دلار و بورس — و اینکه آمار رسمی را کجا و چطور بخوانی.

متوسط۹ مقاله·حدود ۷۲ دقیقه·به‌ترتیب خواندن
۱

تورم چطور اندازه‌گیری می‌شود؟

شاخص قیمت مصرف‌کننده از چه ساخته می‌شود، فرق تورم ماهانه و نقطه‌به‌نقطه و سالانه چیست، چرا مرکز آمار و بانک مرکزی دو عدد می‌دهند و تورم دهک‌ها و استان‌ها چه چیزی را لو می‌دهد.

متوسط۹ دقیقه
۲

نقدینگی و پایهٔ پولی: پول از کجا می‌آید؟

نقدینگی دقیقاً چیست، پایهٔ پولی با آن چه فرقی دارد، ضریب فزاینده چطور پول بانک مرکزی را چند برابر می‌کند و چرا رشد نقدینگی با تأخیر به تورم و نرخ ارز می‌رسد.

متوسط۹ دقیقه
۳

نرخ بهرهٔ بین‌بانکی و اثرش بر بورس

نرخ بین‌بانکی چیست، کریدور نرخ سود و عملیات بازار باز چطور آن را جابه‌جا می‌کنند و چرا یک تغییر چنددرصدی در این نرخ، نسبت قیمت به درآمد کل بازار را تکان می‌دهد.

متوسط۸ دقیقه
۴

بودجهٔ دولت و بازار سرمایه: کسری از کجا تأمین می‌شود؟

کسری بودجهٔ دولت با سه راه پر می‌شود؛ فروش اوراق بدهی، واگذاری سهام و دارایی دولتی، یا استقراض از بانک مرکزی. هر راه اثر متفاوتی روی بورس می‌گذارد، از رقابت مستقیم با سهام تا عرضهٔ تازهٔ سهم.

متوسط۸ دقیقه
۵

تراز تجاری و نرخ ارز: صادرات چطور دلار را می‌سازد

تراز تجاری یعنی چه، فرق صادرات نفتی با غیرنفتی، حداقل بازگشت ارز صادرات یعنی چه، و این ارز چطور در مرکز مبادله به عرضهٔ روزمرهٔ دلار تبدیل می‌شود.

متوسط۶ دقیقه
۶

قیمت جهانی نفت و فلزات چطور به سود شرکت‌های ایران می‌رسد؟

یک تکان در قیمت جهانی نفت یا مس از سه راه جدا وارد ایران می‌شود؛ درآمد ارزی دولت، درآمد صادراتی بخش خصوصی و سود شرکت‌های بورسی کامودیتی‌محور. سه مسیر، سه مقصد و سه سرعت متفاوت.

متوسط۷ دقیقه
۷

شاخص دلار، طلای جهانی و نرخ فدرال چه ربطی به هم دارند؟

شاخص دلار (DXY) چیست، چرا طلا معمولاً برعکس آن حرکت می‌کند، بازده حقیقی و نرخ بهرهٔ فدرال این رابطه را چطور می‌سازند، و این زنجیره پیش از رسیدن به سکه و طلای ایران از کجا شروع می‌شود.

متوسط۶ دقیقه
۸

رژیم‌های بازار: چه زمانی بورس، چه زمانی طلا؟

چرخهٔ دلار و طلا و بورس در ایران با چه تأخیری کار می‌کند، رژیم ریسک‌پذیر و ریسک‌گریز یعنی چه، و صفحهٔ رژیم بازار با سه سنجه (روند، نوسان و نمای هرست) حالت امروز شاخص کل را چطور برچسب می‌زند.

متوسط۹ دقیقه
۹

پیش‌بینی دلار با برابری قدرت خرید

برابری قدرت خرید نسبی چطور یک نرخ منصفانه برای دلار می‌سازد، مدل صفحهٔ «دلار و پیش‌بینی» سایت از چه اجزایی درست شده، چرا اجماع چند مدل بهتر از یک مدل است و کجا این روش شکست می‌خورد.

متوسط۱۰ دقیقه