حباب گواهی سپرده یعنی فاصلهٔ قیمتی که روی تابلو برای یک ورقه می‌پردازی، با ارزش واقعی همان مقدار کالا در بازار جهانی. فرمولش ساده است: حباب = قیمت بازار ÷ (قیمت جهانی × دلار آزاد × مقدار کالای هر ورقه) − ۱. اگر عدد مثبت باشد، داری بیشتر از ارزش جهانی می‌پردازی؛ اگر منفی باشد، ارزان‌تر از آن می‌خری. برای فلزات پایه مثل مس و روی این عدد معمولاً منفی است، نه به این دلیل که ارزان‌اند، بلکه چون قیمت پایه‌شان را دلار متفاوتی می‌سازد؛ همین را «دلار محاسباتی» توضیح می‌دهد.
ارزش ذاتی یعنی «این مقدار کالا امروز در بازار جهانی چقدر می‌ارزد، به پول ایران». سه عدد لازم دارد:
حاصل‌ضرب این سه عدد، ارزش ذاتی یک ورقه است. قیمت بازار همان چیزی است که روی تابلو معامله می‌شود. حباب فقط این دو عدد را کنار هم می‌گذارد. کارمزد، هزینهٔ انبارداری و هزینه‌های تحویل در این محاسبه نیست.
مثالفرض کن انس جهانی طلا ۴٬۳۰۰ دلار و دلار آزاد ۲٬۳۰۰٬۰۰۰ ریال (۲۳۰ هزار تومان) است. هر گرم طلای خالص می‌شود حدود ۱۳۸٫۲ دلار (۴٬۳۰۰ تقسیم بر ۳۱٫۱ گرم هر انس). با عیار ۹۹۵ حدود ۱۳۷٫۶ دلار می‌ماند که به ریال حدود ۳۱۶٬۴۰۰٬۰۰۰ ریال (۳۱٫۶۴ میلیون تومان) برای هر گرم است. چون واحد گواهی شمش طلا ۰٫۱ گرم است، ارزش ذاتی هر ورقه حدود ۳٬۱۶۴٬۰۰۰ تومان می‌شود. اگر قیمت تابلو ۳۲٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال (۳٬۲۵۰٬۰۰۰ تومان) باشد، حباب حدود ۲٫۷٪ مثبت است؛ یعنی حدود ۸۶ هزار تومان بیشتر از ارزش جهانی هر ورقه می‌پردازی. این اعداد فقط روش محاسبه را نشان می‌دهند؛ قیمت واقعی امروز را از تابلوی زندهٔ سایت بگیر.
چون اگر مقدار کالای هر ورقه را اشتباه بگیری، کل حباب اشتباه محاسبه می‌شود. واحد گواهی شمش طلا ۰٫۱ گرم است، یعنی هر ۱۰ ورقه یک گرم؛ هر گواهی سکه یک تمام سکهٔ بهار آزادی است که طلای خالصش حدود ۷٫۳۲ گرم حساب می‌شود (وزن کل ۸٫۱۳ گرم با عیار ۹۰۰)؛ نقره با عیار ۹۹۹٫۹ و فلزات پایه (مس، روی، سرب) با کیلوگرم سنجیده می‌شوند. جزئیات کامل واحدها در گواهی سپردهٔ کالایی چیست؟ و خرید گواهی سپردهٔ طلا و سکه آمده است.
چون قیمت پایهٔ معاملاتشان در بورس کالا از دلار مرکز مبادله ساخته می‌شود، نه از دلار آزاد. دلار مرکز مبادله معمولاً از دلار آزاد پایین‌تر است. وقتی حباب را با دلار آزاد حساب می‌کنی (که مبنای مقایسهٔ استاندارد ماست)، طبیعی است که مس، روی و سرب حباب منفی نشان بدهند؛ این به این معنی نیست که این فلزات فرصت خرید ارزان‌اند، فقط یعنی بازارشان با نرخ ارز دیگری قیمت می‌خورد.
نکتهحباب منفی فلزات پایه چیزی است که باید انتظارش را داشته باشی، نه سیگنال خرید. اگر روزی دلار مرکز مبادله به دلار آزاد نزدیک شود، این حباب منفی هم کوچک‌تر می‌شود، بدون اینکه قیمت خود فلز تغییر کند.
دلار محاسباتی همان دلاری است که اگر جای دلار آزاد در فرمول بگذاری، حباب دقیقاً صفر می‌شود. به زبان ساده: «بازار امروز این گواهی را با چه نرخ دلاری قیمت زده؟» برای گواهی طلا و سکه، دلار محاسباتی معمولاً نزدیک دلار آزاد است؛ برای فلزات پایه، نزدیک دلار مرکز مبادله درمی‌آید، همان چیزی که حباب منفی‌شان را توضیح می‌دهد. همین مفهوم در گواهی‌های طلا و سکه هم به‌کار می‌رود و در دلار محاسباتی چیست؟ با جزئیات بیشتر توضیح داده شده.
نه لزوماً، ولی هشدار جدی است. حباب مثبت یعنی همین امروز بیشتر از ارزش جهانی می‌پردازی؛ اگر هیجان بخوابد و حباب جمع شود، حتی با ثابت‌ماندن قیمت جهانی، از همان جمع‌شدن حباب ضرر می‌کنی.
مفهومش یکی است (فاصله از ارزش ذاتی) ولی محاسبه‌شان جداست: حباب صندوق نسبت به NAV صندوق حساب می‌شود، حباب گواهی سپرده مستقیم نسبت به قیمت جهانی و دلار آزاد. جزئیاتش در حباب صندوق طلا یعنی چه؟ آمده.
چون هر سه ورودی فرمول زنده‌اند: قیمت جهانی کالا، دلار آزاد و قیمت تابلوی خود گواهی، هرکدام مستقل از هم در طول روز تغییر می‌کنند.
نه دقیقاً. قیر مرجع جهانی مستقیم ندارد؛ ارزش ذاتی‌اش از قیمت نفت برنت با چند ضریب فرضی ساخته می‌شود، نه از یک قیمت جهانی مستقیم مثل طلا یا مس.