نماد یک قرارداد اختیار از سه بخش ساخته شده: یک حرف که نوعش را می‌گوید، چند حرف که نماد پایه را می‌گوید، و یک عدد در انتها. آن عدد اما رمز قیمت اعمال یا سررسید نیست؛ فقط یک شمارهٔ ترتیبی است. قیمت اعمال و سررسید را همیشه از ستون‌های همان ردیف و اندازهٔ واقعی قرارداد را از مشخصات قرارداد بخوان، نه از حدس زدن نماد.
حرف اول نوع قرارداد را نشان می‌دهد. «ض» یعنی اختیار خرید: با نمادی مثل «ضخود» شروع می‌شود و یعنی اختیار خرید روی نماد خودرو. «ط» یعنی اختیار فروش: نمادی مثل «طخود» یعنی اختیار فروش روی همان نماد. این دو حرف اولین چیزی است که باید نگاه کنی، چون جهت تعهد فروشنده و جهت حق خریدار را کاملاً برعکس می‌کند.
سه یا چهار حرف بعد از ض یا ط، اسم اختصاری‌شدهٔ نماد پایه است. این اختصار همیشه دقیقاً همان نماد بورسی نیست؛ گاهی کوتاه‌شده یا کمی متفاوت است. برای نمونه، اختیار روی «خودرو» با «خود» نشان داده می‌شود و اختیار روی «وتجارت» با «جار». اگر مطمئن نیستی این اختصار به کدام نماد اشاره دارد، ستون «پایه» در جدول همان قرارداد را ببین؛ نماد کامل سهم همیشه آنجا نوشته شده.
اینجا رایج‌ترین برداشت غلط شکل می‌گیرد. عدد انتهای نماد شمارهٔ ترتیبی همان قرارداد است، نه رمزی که قیمت اعمال یا ماه سررسید را نشان بدهد. برخلاف تصور رایج، نمی‌توانی از روی این عدد بگویی سررسید کی است یا قیمت اعمال چقدر؛ این دو مورد جداگانه در مشخصات قرارداد اعلام می‌شوند و باید از همان‌جا خوانده شوند.
دلیلش ساده است: در اولین روز معاملاتی هر زیرگروه هم‌ماه، چند قرارداد با قیمت‌های اعمال مختلف (در سود، بی‌تفاوت، در زیان) هم‌زمان درج می‌شوند و هرکدام شماره‌ای می‌گیرند که فقط ترتیب درج را نشان می‌دهد.
از ستون‌های همان ردیف، نه از خود نماد. صفحهٔ آپشن برای هر قرارداد، نماد پایه، قیمت اعمال و سررسید را در ستون‌های جداگانه می‌آورد؛ معنی دقیق هرکدام در واژه‌نامهٔ ستون‌های آپشن توضیح داده شده. علامت «@» که در سرستون‌های جدول‌های استراتژی می‌بینی (مثل «فروش@») هم دقیقاً به همین معناست: «با قیمت اعمال».
مثالفرض کن اختیار خرید نماد خودرو با قیمت اعمال ۴٬۰۰۰ ریال و سررسید دی‌ماه با نماد «ضخود۱۰۴۴» معامله می‌شود و اختیار فروش نماد وتجارت با قیمت اعمال ۳٬۰۰۰ ریال و همان سررسید با نماد «طجار۱۰۱۴». اگر فقط به نماد نگاه کنی، از «ضخود۱۰۴۴» نمی‌توانی بفهمی قیمت اعمال ۴٬۰۰۰ ریال است؛ این عدد را باید از ستون «اعمال» همان ردیف بخوانی. عدد «۱۰۴۴» فقط شماره‌ای است که به این قرارداد مشخص اختصاص داده شده.
نه همیشه. اندازهٔ قرارداد یعنی تعداد سهمی که یک قرارداد رویش نوشته شده و معمولاً ۱۰۰۰ سهم است، ولی وقتی شرکت پایه افزایش سرمایه می‌دهد، بورس برای اینکه ارزش کل موقعیت‌های باز عوض نشود، دو عدد را با هم تعدیل می‌کند: قیمت اعمال را پایین می‌آورد و اندازهٔ قرارداد را بالا می‌برد، طوری که حاصل‌ضرب «قیمت اعمال × اندازهٔ قرارداد» پیش و پس از تعدیل یکسان بماند. پرداخت سود نقدی در مجمع هم تعدیل مشابهی دارد. در افزایش سرمایه از محل سود انباشته یا اندوخته، اندازهٔ جدید از فرمول «اندازهٔ قدیم ضربدر (۱ به‌علاوهٔ درصد افزایش سرمایه تقسیم بر صد)» به دست می‌آید؛ برای نمونه، افزایش سرمایهٔ ۱۵۰٪ اندازهٔ قرارداد ۱۰۰۰ سهمی را به ۲٬۵۰۰ سهم تبدیل می‌کند.
نماد قرارداد در این تعدیل عوض نمی‌شود، فقط قیمت اعمال و اندازه‌اش به‌روز می‌شوند و تعداد قراردادهایی که در دست داری هم ثابت می‌ماند. برای همین در مشخصات بعضی قراردادها اندازهٔ غیرگردی مثل ۱٬۳۷۱ سهم می‌بینی؛ این یعنی نماد پایه‌اش زمانی افزایش سرمایه داده. اندازهٔ واقعی را از مشخصات قرارداد در سامانهٔ کارگزاری یا تابلوی بورس بگیر، نه اینکه فرض کنی ۱۰۰۰ است. محاسبه‌های پولی جدول‌های سایت (مثل «می‌گیری» یا «سهم بلوکه») هم همین اندازهٔ واقعی را در پریمیوم ضرب می‌کنند.
| بخش نماد | اختیار خرید (ض) | اختیار فروش (ط) |
|---|---|---|
| حرف اول | ض | ط |
| حروف وسط | نماد پایه (مثل «خود») | نماد پایه (مثل «جار») |
| عدد آخر | شمارهٔ ترتیبی قرارداد | شمارهٔ ترتیبی قرارداد |
| قیمت اعمال و سررسید | فقط از ستون «اعمال» و «سررسید» همان ردیف | فقط از ستون «اعمال» و «سررسید» همان ردیف |
چون نماد اختیار باید کوتاه باشد و حرف اول را هم برای نوع قرارداد نگه می‌دارد؛ برای همین اسم سهم گاهی به دو یا سه حرف کوتاه می‌شود، مثل «خود» برای خودرو.
معمولاً بله، مگر اینکه بین درج آن‌ها افزایش سرمایه‌ای رخ داده باشد که فقط قراردادهای باز آن زمان را تعدیل کرده باشد. اندازهٔ هر قرارداد را جداگانه از مشخصات خودش بخوان.
بله، همین یک بخش نماد قابل اعتماد است: حرف اول همیشه ض یا ط است و این را عوض نمی‌کنند.
چون این عدد فقط شمارهٔ ترتیبی درج است و به تعداد قراردادهایی که تا آن لحظه برای همان نماد پایه یا هم‌زمان با آن درج شده‌اند بستگی دارد؛ طولش معنای خاصی ندارد.