۱۲ درس کوتاه بهترتیب: از «تورم با پولت چه میکند» تا اولین خرید صندوق.
قدرت خرید پول نقد در ایران هر سال آب میرود. نرخ تورم سالهای اخیر به روایت مرکز آمار، حساب سهسالهٔ صد میلیون تومان، و اولین هدف واقعی سرمایهگذاری.
این دو یک چیز نیستند: پسانداز برای خرج نزدیک است و سرمایهگذاری برای رشد دور. پول احتیاطی چقدر باشد، کجا بماند و از کجا به بعد میشود ریسک کرد.
بورس بازار مالکیت شرکتهاست: سهم یعنی چه، چه چیزی قیمت را بالا و پایین میبرد، شاخص کل چه میگوید و سفارش تو از کارگزاری تا تابلو چه مسیری میرود.
صندوق سرمایهگذاری پول هزاران نفر را یکجا جمع میکند و یک تیم حرفهای با آن سبد میسازد. فرق ETF با صدور و ابطال، معنی NAV و اینکه چرا اولین خرید بورسی باید صندوق باشد.
درآمد ثابت، سهامی، مختلط، طلا، اهرمی، بخشی، شاخصی، صندوق در صندوق، املاک و جسورانه — ترکیب دارایی، سطح نوسان و افق مناسب هر کدام در یک جدول.
ریسک همان نوسان است، نه لزوماً ضرر. فرق نوسان با زیان دائمی، ریسکی که با تنوع حذف میشود و ریسکی که نمیشود، و جای هر کلاس دارایی روی نقشهٔ ریسک-بازده.
تنوعبخشی تنها «ناهار مجانی» سرمایهگذاری است: ریسک کمتر بدون قربانیکردن بازده بلندمدت. همبستگی به زبان ساده، و فرق تنوع واقعی با تنوع الکی.
مهمترین سؤال سرمایهگذاری اصلاً دربارهٔ بازار نیست، دربارهٔ زمان است. جدول افق به کلاس دارایی، و چرا افق کوتاه سقف ریسک را پایین میآورد.
بهجای حدسزدن بهترین لحظهٔ خرید، هر ماه مبلغی ثابت بخر. مثال عددی شش ماهه با قیمت پرنوسان، مزیت روانی این روش، و جاهایی که جواب نمیدهد.
قیمت تابلو همیشه ارزش واقعی نیست. فرمول حباب، تفاوت دو لایهٔ حباب در صندوق طلا، اینکه چه عددی زیاد است و کجا باید ببینیاش.
از سجام و کد بورسی تا ثبت اولین سفارش و پیگیری بعد از خرید — کل مسیر عملی در پنج قدم، با مثال عددی کارمزد.
گرانترین درسهای بازار را دیگران قبلاً پس دادهاند. هفت اشتباهی که در بازار ایران بیشترین ضرر را ساخته، با مثال و پادزهر هر کدام.