نقره و مس هم مثل طلا و سکه در بورس کالا گواهی سپرده دارند و با همان سامانه‌ای که گواهی طلا می‌خری، خریدنی‌اند. هر گواهی سپردهٔ شمش نقره معادل یک گرم نقرهٔ عیار ۹۹۹٫۹ است و هر شمش نقره هزار گواهی دارد؛ گواهی مس کاتد هم بر مبنای کیلوگرم تعریف می‌شود. اما این دو فلز دو داستان کاملاً متفاوت‌اند: نقره خویشاوند پرنوسان طلاست و مس بارومتر رشد اقتصاد جهانی.
در دو چیز: کاربرد و نوسان. بخش بزرگی از تقاضای نقره صنعتی است؛ در الکترونیک، پنل خورشیدی و صنایع دیگر مصرف می‌شود. طلا اما عمدتاً دارایی ذخیره و زینتی است و تقاضایش سرمایه‌گذارانه‌تر.
نتیجهٔ این تفاوت را در نوسان می‌بینی. نقره هم به چرخهٔ اقتصاد جهانی واکنش نشان می‌دهد هم به تقاضای پناهگاهی، و چون بازارش از طلا کوچک‌تر است، همان حجم پول، حرکت بزرگ‌تری در آن می‌سازد. یعنی نقره در موج‌های صعودی معمولاً بیشتر از طلا بالا می‌رود و در ریزش‌ها هم بیشتر پایین می‌آید.
نکتهاگر نقره را «طلای ارزان‌تر» فرض کنی، اشتباه می‌کنی. نقره دارایی پرریسک‌تری است و جای آن در سبد، کنار دارایی‌های پرنوسان است نه به‌جای طلا.
این نسبت یعنی قیمت هر انس طلا تقسیم بر قیمت هر انس نقره؛ و پاسخ می‌دهد که با یک انس طلا چند انس نقره می‌شود خرید.
در چند دههٔ اخیر این نسبت بیشتر وقت‌ها در محدودهٔ حدود ۴۰ تا ۸۰ نوسان کرده و در شوک‌های بزرگ از آن بیرون زده است؛ برای نمونه در شروع همه‌گیری کرونا (اسفند ۱۳۹۸) برای مدت کوتاهی به بالای ۱۲۰ رسید و بعد برگشت.
این نسبت یک سنجهٔ نسبی است، نه سیگنال خرید. می‌گوید کدام‌یک نسبت به دیگری گران‌تر شده، نه اینکه کدام‌یک قرار است بالا برود.
با همان مسیر گواهی سپردهٔ طلا: کد معاملاتی بازار مالی بورس کالا لازم است و معامله در سامانهٔ کالایی کارگزاری انجام می‌شود. جزئیات گرفتن کد و سازوکار کلی را در گواهی سپردهٔ کالایی چیست؟ نوشته‌ایم.
| ویژگی | گواهی شمش نقره | گواهی مس کاتد |
|---|---|---|
| هر گواهی چقدر است | یک گرم نقرهٔ عیار ۹۹۹٫۹ | بر مبنای کیلوگرم کاتد |
| هر واحد انبار | هر شمش معادل ۱٬۰۰۰ گواهی | بسته به مشخصات انبار |
| مبنای قیمت جهانی | انس نقره | قیمت جهانی مس |
| دلار مبنای قیمت‌گذاری | عملاً دلار آزاد | قیمت پایه با نرخ مرکز مبادله |
| حباب معمول | مثبت یا نزدیک صفر | معمولاً منفی |
چون قیمت پایهٔ فلزات پایه در بورس کالا با نرخ مرکز مبادله بسته می‌شود، نه با دلار آزاد. وقتی حباب را نسبت به دلار آزاد حساب کنی، طبیعتاً عددی منفی درمی‌آید؛ این خطا نیست، ساختار قیمت‌گذاری است.
ستون «دلار محاسباتی» در تابلوی گواهی سپردهٔ بازار باشه دقیقاً همین را روشن می‌کند: نشان می‌دهد بازار هر ورقه را با چه نرخ دلاری قیمت زده است. اگر آن عدد نزدیک نرخ تجاری باشد، حباب منفی حالت عادی است. مفهوم این ستون در دلار محاسباتی چیست؟ و تفاوت نرخ‌ها در بازار دلار: آزاد، مرکز مبادله و حواله توضیح داده شده است.
هشداربرای فلزات پایه، «حباب منفی» را با «ارزان» یکی نگیر. چیزی که معنا دارد، تغییر حباب نسبت به روزهای گذشتهٔ خود همان ورقه است، نه علامت مثبت یا منفی آن.
هرکدام به یک دلیل متفاوت، و هیچ‌کدام نباید جای هستهٔ سبدت را بگیرد.
اگر ترجیح می‌دهی کد بورس کالا نگیری، صندوق‌های کالایی نقره هم وجود دارند که با همان کد بورسی معمولی خریدنی‌اند و مثل صندوق‌های طلا دامنهٔ نوسان ±۱۰٪ دارند. مقایسهٔ این مسیرها همان منطقی را دارد که در صندوق طلا، گواهی سپرده یا طلای فیزیکی؟ آمده است.
چون هر گواهی معادل یک گرم نقره است، مبلغ ورود بسیار خرد است و همین یکی از مزیت‌های اصلی گواهی سپردهٔ نقره نسبت به خرید فیزیکی شمش است.
بله، ولی واحد تحویل شمش است نه گرم؛ چون هر شمش معادل هزار گواهی است، برای تحویل باید به همان اندازه گواهی داشته باشی. برای خرید و فروش در تابلو چنین محدودیتی نیست.
به‌عنوان یک قاب مقایسه‌ای، نه سیگنال. اگر نسبت به‌شدت بالاتر از محدودهٔ معمولش باشد و بخواهی بخشی از فلز سبدت را از طلا به نقره منتقل کنی، منطق نسبی‌اش قابل دفاع است؛ ولی ریسک بالاتر نقره سر جایش می‌ماند.
در بخش «بازار کامودیتی» سایت، قیمت جهانی مس کنار بقیهٔ فلزات رصد می‌شود. تابلوی گواهی سپرده هم حباب گواهی مس را با قیمت جهانی مس و دلار آزاد حساب می‌کند.