اندازهٔ پوزیشن یعنی از سرمایه‌ات چقدر روی یک معامله بگذاری، طوری که اگر اشتباه از آب درآمد، کل سبدت آسیب جدی نبیند. قاعدهٔ رایج این است که در هر معامله حداکثر ۱ تا ۲٪ از کل سرمایه را به خطر بیندازی، نه ۱ تا ۲٪ را در آن سهم بگذاری. تفاوتش مهم است، و در بازار ایران یک لایهٔ دوم هم دارد: حتی اگر حد ضررت را درست حساب کرده باشی، دامنهٔ نوسان و صف فروش می‌توانند اجازه ندهند دقیقاً همان‌جا خارج شوی.
فرمول روی «ریسک»، نه روی «حجم خرید» تمرکز دارد:
تعداد سهم مجاز = (کل سرمایه × درصد ریسک مجاز) ÷ (قیمت ورود − قیمت حد ضرر)
صورت کسر سقف پولی است که حاضری در این یک معامله از دست بدهی؛ مخرج فاصلهٔ قیمتی بین جایی که وارد می‌شوی و جایی که تصمیم می‌گیری اشتباه بوده‌ای. هرچه حد ضرر دورتر باشد، باید حجم کمتری بخری تا همان مبلغ ریسک ثابت بماند.
مثالسبدی ۱۰۰ میلیون تومانی داری و قاعدهٔ خودت را ۱٫۵٪ ریسک در هر معامله گذاشته‌ای، یعنی سقف ضرر مجاز ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان (۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال). می‌خواهی نمادی را با قیمت تابلوی ۱۲٬۰۰۰ ریال بخری. تعداد سهم از تقسیم ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال بر فاصلهٔ حد ضرر (به ریال) درمی‌آید. سه حد ضرر مختلف را ببین:
فاصلهٔ حد ضرر تا ورود تعداد سهم مجاز ارزش پوزیشن سهم از کل سبد ۳٪ (۳۶۰ ریال) ۴۱٬۶۶۶ سهم ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان ۵۰٪ ۸٫۳٪ (۱٬۰۰۰ ریال) ۱۵٬۰۰۰ سهم ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان ۱۸٪ ۱۵٪ (۱٬۸۰۰ ریال) ۸٬۳۳۳ سهم ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان ۱۰٪ با حد ضرر تنگ، فرمول به‌تنهایی می‌گوید نیمی از سبدت را روی یک نماد بگذاری، همان تک‌سهم‌شدنی که در چرا نباید همهٔ پول را یک‌جا گذاشت؟ هشدارش داده شده. برای همین قاعدهٔ ۱ تا ۲٪ باید کنار یک سقف وزن ثابت (مثلاً حداکثر ۲۰ تا ۲۸٪ هر قلم، همان سقف‌هایی که در تخصیص دارایی دیدیم) اعمال شود، نه به‌تنهایی.
چون سفارش حد ضرر فقط وقتی اجرا می‌شود که در آن قیمت خریداری هم وجود داشته باشد، و دو ویژگی بازار ایران دقیقاً همان لحظه‌ای که به آن نیاز داری، خریدار را کمیاب می‌کنند:
نتیجهٔ ترکیب این دو: نمادی که حد ضررش را ۸٪ پایین‌تر گذاشته‌ای، با خبر بد می‌تواند چند روز پشت سر هم صف فروش بماند (با دامنهٔ ۳٪±، هر روز یک کف جدید) و وقتی بالاخره معامله‌ای انجام می‌شود، قیمت واقعی از حد ضرری که در ذهنت داشتی خیلی پایین‌تر باشد. همین الگو را در هفت اشتباه رایج تازه‌کارها هم دیده‌ای: صف خریدی که چند روز بعد به صف فروش تبدیل می‌شود.
هشداراین یعنی حد ضرر یک «دکمهٔ خروج تضمینی» نیست، فقط یک برنامهٔ از پیش نوشته‌شده است. در بازارهای با نقدشوندگی بالا (مثل سهام بزرگ آمریکا)، این فاصله معمولاً کوچک است؛ در نمادهای کم‌حجم بازار ایران می‌تواند بزرگ و دردناک باشد.
چهار عادت عملی، نه یک راه‌حل جادویی:
هر دو مزیت و عیب دارند. سفارش ثبت‌شده احساسات را از تصمیم حذف می‌کند، ولی در صف هم مثل بقیه در نوبت می‌ماند. حد ضرر ذهنی انعطاف بیشتری می‌دهد ولی به نظم شخصی وابسته است؛ ترکیب هر دو با هشدار قیمتی معمولاً بهترین نتیجه را می‌دهد.
چون در بازار با دامنهٔ نوسان، حد ضرر تنگ می‌تواند در نوسان عادی روزانه فعال شود بدون اینکه دلیل واقعی برای خروج وجود داشته باشد. جواب درست نداشتن حد ضرر نیست؛ جواب اندازه‌گیری درست فاصلهٔ حد ضرر و حجم است.
اول ببین دلیل صف چیست؛ اگر خبر بنیادی بد است (مثل توقف تولید یا زیان سنگین)، معمولاً منتظر شکستن صف بمان و پله‌ای خارج شو. تصمیم لحظه‌ای وسط هیجان صف، معمولاً بدترین تصمیم است.
نه؛ عدد دقیق به پروفایل ریسک بستگی دارد. محافظه‌کارها معمولاً نزدیک ۱٪، تهاجمی‌ها تا ۲٪ را قابل‌قبول می‌دانند. پروفایل خودت را در ریسک‌پذیری خودت را چطور بسنجی؟ پیدا کن.